Yuddha kaanda- Muppai yedava roju

Vibheeshanudu, migataa naluguru raakshasulu uttara dikkuna RaamaLakshmanulu unna pradesaaniki cheri aakaasamlo nilabaddaaru. Aakaasamlo unna Vibheeshanudini chudagaane akkadunna vaanaraalu "Raashasudu vacchaadu, katteyyandi" ani akkadunna chetlani, parvataalani pekalinchesaaru.


Aa samayamlo Vibheeshanudu bedarakundaa "Nenu Lankani paalinche Raavanaasurudi tammudini. Nannu Vibheeshanudu ani pilustaaru. Maa annagaaru Sitammani apaharinchi Lankalo pettaadu. Sitammani apaharinchetappudu aameni rakshinchaali ani prayatninchina Jataayuvuni nigrahinchi champaadu. Duraatmudaina Raavanudiki nenu yennoo manchi maatalu cheppaanu. Kaani aayana naa maatalu vinaledu. Aayanayandu adharmam undi kanuka nenu aayanani vidichipetti, Raamudini saranu vedataaniki vacchaanu. Raamudu naake kaadu, ee lokamulannitiki saranu ivvagaladu. Nenu meeku satruvuni kaadu" annaadu.

Ventane Sugreevudu parugu paruguna Raamudi daggariki velli "Vacchinavaadu manaki parama satruvaina Raavanudi tammudu. Aayana oka raakshasudu. Ee yuddha samayamlo manam yuddhaanni prarambhinchemundu vacchi aakaasamlo nilabaddaadu. Eeyanaki abhayam icchi kindaki dimpaamante mana sainyamlo yetuvanti lopaalu unnaayo kanipedataadu. Aayana Raavanudi gudhachaari. Ikkadi rahasyaalanni kanipetti manalo manaki bhedaalu kalpistaadu. Andukani Raamaa, nuvvu aayanaki saranaagati ivvaddu. Maaku anumati ivvu. Vaallani samharistaamu. Okasaari gudlagubani kaani, kaakulu tama gutiloki raaniste, kaaki pillalani aa gudlaguba tinestundi. Ee Vibheeshanudu kudaa ade pani chestaadu" annaadu.

Appudu Raamudu annaadu "Naayandu neekunna preeti yetuvantido naaku telusu Sugrevaa. Maatlaadina maata venuka unna aadurtini nenu kanipettagalanu. Neekunna anubhavam cheta chakkani udaaharana cheppi baagaa maatlaadaavu. Ee vishayamlo naaku salahaa ivvalani meelo yevaranna anukuntunnaaraa" ani adigaadu.
 
Angadhudu lechi "Manam Vibheeshanudini pareeksha chesi aayanalo sadgunaalu kanapadite sweekariddaamu. Okavela durgunaalu yekkuvagaa kanapadite aayanani vidichipetteddaam" annaadu.


Taruvaata Sarabhudu annaadu "manam konthamandi gudhachaarulani pampiddaamu. Gudhachaarulu aayanani pariseelinchi itaniki manam aasrayam ivvavacchaa ledaa ani nirnayistaaru. Gudhachaarulu cheppina maatalani batti manam nirnayinchukundaamu" annaadu.

Appudu Jaambavantudu annaadu "Idi vela kaani vela. Ituvanti samayamlo Raavanudini vidichipetti mana vaipuki vacchaadu. Ippudu manam unnadi parula desam. Desam kaani desamlo, kaalam kaani kaalamlo Raavanudi tammudaina Vibheeshanudu saranaagati chestunnaadu. Andukani aayanani teesukokapovatame manchidi" annaadu.

Maindhudu annaadu "Manam yevarannaa peddavaallani aa Vibheeshanudi daggariki pampiddaamu. Appudu vaallu vesina prasnalaki Vibheeshanudu ye samaadhaanam cheptaado gamaniddaamu. Vibheeshanudu cheppina samaadhaanaalu manaki anukulamgaa unte, aayanani sweekariddaamu. Lekapote aayanani sweekarinchavaddu" annaadu.

Raamudu Hanuma vanka chusi, "Nuvvem cheptaav Hanuma annattu chusaadu. Appudu Hanumanthudu lechi, "Mahaanubhaavaa! Mudu lokamulalo jarige samasta vishayaalanu telusukogala pragnyudivi nuvvu. Neeku verokaru cheppanavasaram ledu. Nenu ee vishayam cheppetappudu vaadinchataaniki chebutunnaano, tarkam cheyyataaniki cheptunnaano, verokaru cheppina abhipraayaanni khandinchataaniki cheptunnaanano meeru bhaavinchakudadu. Meeru naayandu gouravamu unchi adigaaru. Nenu meeyandu gouravamu unchi naaku yuktamu anipichina maatalu chebutaanu. Meeru aalochana chesi nirnayinchukondi.
 
Indulo konthamandi Vibheeshanudini nammakudadu annaaru. Vibheeshanudu kaamarupaanni pondagaliginavaadaite, mana sainyamloki vacchi, gudhacharyam cheyyavalasina vaadu ite, tana swaroopam tho vacchi, aakaasamlo nilabadi, "Nenu Raamudini saranu vedukuntunnaanu" ani atanu cheppavalasina avasaram ledu. Konthamandi gudhachaarulani pampamannaaru. Manaki teliyakundaa manaki apakaaram chestaademo annna anumaanatho unnavaadi meedaki gudhachaarulani pampi nirnayinchukovacchu. Kaani yedurugaa nilabadi unnavaadi meedaki gudhachaarini yelaa pampistaaru. Konthamandi manchi prasnala valla samaadhaanaalu raabattamannaaru. Manam atanini yemani prasnistaamu. Javaabu cheppevaadikannaa prasna vesevaadu telivi takkuva prasna veyyavacchu. Aa telivi takkuva prasna valla mitrudigaa undavalasina vaadu amitratvamtho akkadinundi vellipovacchu. Daanivalla manam nastapotaam.


Andukani annivelalaa prasnalu vesi nirnayinchatam saadhyam kaadu. Konthamandi gunamulu unte sweekariddaam annaaru. Verokariyandu undakudani gunamu ani cheppabadinadi manayanduu gunamu avvacchu. Konthamandi desamu, kaalamu yandu doshamu unnadani cheppaaru. Desamu cheta, kaalamu cheta ippude yadaardhamaina sthiti undi.

Ivatalavaariki apakaaramu cheddaam ane buddhi tho vacchi aakaasamlo nilabadinavaadaite aayana mukhamu antha tejovanthamgaa, nirmalamgaa, prasaanthamgaa undadu. Antha dhairyamgaa nilabadaledu. Aayana mukham lo ye vidhamaina dosham kaani, sathudiki unde buddhi kaani naaku kanapadatam ledu. Aayana maatlaadina maatalalo dosham pattukovataaniki naaku yemi kanapadatamledu. Atuvantappudu manam aayana yandu veroka bhaavaanni aapaadinchi saranu ivvakundaa undavalasina agatyam unnadi ani nenu anukovatamledu. Nenu maatram naa buddhi cheta nirnayaaniki vacchaanu. Vibheeshanudiki mee pourusha paraakramaala gurinchi, mee dharmam gurinchi telusu.
 
Aayanaki Raavanudi pourusham telusu. Mee pourusham mundu Raavanudi pourusham nilabadadu ani Vibheeshanudu nirnayaaniki vacchaadu. Alaage, meeru Vaalini samharinchi Sugreevudiki pattaabhishekham chesina vishayaanni Vibheeshanudu vinnaadu. Adharmaatmudini samharinchi Dharmaatmudiki pattaabhishekham chestaaru ani nammi ikkadiki vacchaadu. Meeru aayanaki saranu ivvavacchu ani nenu anukuntunnaanu" annaadu.


Appudu Raamudu "Ippatidaakaa meerandaru, doshamulu unnayaa, doshamulu levaa, teesukovacchaa, teesukokudadaa ani palu maatalu cheppaaru. Nenu oka maata cheptunnaanu, vinandi. Naa daggariki vacchi bhoomi meeda padi "Raamaa! Nenu neevadanayyaa, nuvvu nannu rakshinchu" annavaadi yandu nenu gunadosha vichaarana cheyyanu. Vacchinavaadu Vibheeshanudu kaani, Raavanude kaani, nannu saranu korinavaadu yevadainaa sare rakshistaanu. Yadaardhamunaku ituvanti yuddham jarugutunnappudu pakka raajyam meeda iddariki aasa untundi. Ade kulamlo janminchinavaadu yevadu untaado vaadiki raajyaadhikaaram meeda aasa untundi. Alaage pakkanunna raajuki aasa untundi. Andukani ee renditi vishayamlo manam tatasthulam. Kaani ee rendu kaaranamulu tana vaipu unnaayi kaabatti Vibheeshanudu saranaagati adigaadu.

Sugreevaa! Prapanchamlo Bharatudi laanti sodarudu undadu (Kori vacchina raajyaanni vadaladu kanuka), naa laanti koduku undadu (Tandri premani anthagaa pondaadu kanuka), neelaanti mitrudu undadu. Andukani annee aa konam lo polchi chudaku. Vaadu dushtudu kaani, manchivaadu kaani, naa daggariki vacchi saranaagati chesaadu kanuka, saranu icchestaanu. Ee brahmaandamulo unna pisaachamulu, daanavulu, yakshulu, ee samastha prudhvilo unna bhootamulu kalisi naa meedaki yuddhaaniki vaste, nenu naa chitikena veli gotitho champestaanu.
 
Poorvakaalamlo oka chettu meeda rendu paavuraalu undevi. Avi oka aada paavuramu, oka maga paavuramu. Okanaati saayamkaalam oka boyavaadu atugaa vellipotu, aanandam tho ramistunna rendu paavuraalani chusaadu. Appudaayana baanam petti, aada paavuraanni kottaadu. Baanam debbaki kindha padina aada paavuraanni akkade kaalchukuni tini vellipoyaadu. Aada paavuramu chanipoyindani aa maga paavuramu chaalaa baadha padindi.


Konthakaalaaniki aa boyavaadu viseshamaina varsham padutundagaa vetakani vacchi, yemi kanapadakapoyesariki, oka chettu kindha undipoyaadu. Taruvaata aa aranyamlo nadust neerasam cheta kallu tirigi, poorvam taanu ye aada paavuraanni champi tinnaado aa chettu kindha padipoyaadu. Appudaa maga paavuram aa boyavaadini chusi, gabagabaa velli, naalugu yendu pullalani tecchi, yekkadinundo agnini teesukuvacchi nippu pettindi. Appudu aa vediki ee boyavaadu paiki lechi swasthata pondaadu. Aakali tho unna aa boyavaadi aakali teerchataaniki aa maga paavuram taane aa agni loki duki praanam vadilesindi. Tana bhaaryani champina boyavaadu tana chettu daggariki vacchi padipothe, oka maga paavuram aathidhyam icchi, tana chettu kindha padipovatame saranaagati ani bhaavinchi tana praanamulu icchi aa boyavaadini rakshinchindi. Nenu manushyudilaa putti, kshatriya vamsa sanjaatudanai, Dasaradhudi kodukunai, nannu saranaagati chesinavaadi gunadoshamulu yenchi, neeku saranaagati ivvanu ante nenu raajubu avutaanaa, kshatruyudini avutaanaa. Ee bhoolokamlo unna samasta bhootamulalo yedannaa sare nannu saranaagati cheste, vaalla yogakshemaalu nenu vahistaanu.
 
Saranaagati chesinavaadu balaheenudai, saranu ivvavalasinavaadu balavantudai undi kudaa saranu ivvakapote, vaadu chustundagaa saranaagati chesinavaadu maraniste, maraninchinavaadu rakshinchanivaadi punyaanni anthaa teesukuni urdhalokaalaki vellipotaadu. Rakshinchanivaadi keerti pratishtalu nasinchipotaayi. Anducheta nenu Vibheeshanudiki saranu istunnaanu. Aayanani teesukurandi" annaadu.


Appudu Sugreevudu annaadu "Raamaa! Neeku tappa ilaa maatlaadatam yevariki chetanavutundi. Nee praagnyataki marokkasaari sirassu vanchi namaskaristunnaanu" annaadu.

Raamudi maatalaki santoshinchina Vibheeshanudu aayana daggariki vacchaadu. Aayana bhoomi meedaki digutune "Idi Raamudu nilabadina bhoomi" ani, aa bhoomiki namaskarinchi annaadu "Raamachandra! Nenu Raavanudi tammudini. Nannu Vibheeshanudu antaaru. Nenu Lankaa pattanaanni vidichipetti nee daggariki vacchesaanu. Naa aiswaryaanni, bhaaryani, biddalani vadilesi, nuvve naa sarvasvam ani nammi vacchesaanu. Naa sirassuni nee paadaalaki tagalchi saranaagati chestunnaanu. Naa yogakshmaalanu nuvve vahinchaali" annaadu.

Raamudu Vibheeshanudini tana pakkana kurchopettukuni Lankalo unna raakshasa balaala gurinchi adigaadu. Appudu Vibheeshanudu Raavanudi gurinchi, Kumbhakarnudi gurinchi, Indrajit gurinchi mariyu aa Lanka yentha satru durbhedyamo kudaa cheppaadu. Appudu Raamudu annaadu " Vibheeshanaa, benga pettukoku. Raavanudini bandhuvulatho, sainyam tho sahaa samharistaanu. Neeku Lanka daanam chestaanu. Ninnu Lankaki raajugaa pattaabhishekham chestaanu. Raavanudu hatamayyevaraku nuvvu aagakkarledu. Ippude ninnu Lankaki raajugaa chestunnaanu" annaadu.

Appudu Vibheeshanudu "Meeku saranaagati chesaanu kanuka meeru ye maata chebite aa maata vintaanu. Raavanudi meeda yuddham cheyyamante yuddham chestaanu. Meeku yeppudanna salahaa kaavalasi vacchi nannu adigite, nenu cheppagaligina salahaa cheptaanu" annaadu.
 
Malli Raamudu annaadu "Lakshmana! Ventane velli samudra jalaalani teesukuniraa. Eeyanaki abhishekham chesi Lankaa raajyaaniki raajugaa prakatistaanu" ani Vibheeshanudiki pattabhishekham chesaadu.


Aa taruvaata Raavanudu Sardhuludu ane gudhachaarini Raamudi daggariki pampinchaadu. Aa Sardhuludu akkada unna vaanara balaanni anthatini chusi, Raavanudi daggariki velli "Adi vaanara sainyamaa.. Samudram pakkana nilabadda maro samudram laa undayya. Nuvvu aa vaanara balaanni gelavalevu. Akkadunna veerulu saamaanyulu kaaru. Naa maata vini Sitammani Raamudiki appacheppu" annaadu.

"Nenu maatram Sitanu ivvanu" ani, Sukudu ane vaadini pilichi "Nuvvu pakshi roopamlo Sugreevudi daggariki velli, nenu cheppina oka maata cheppu. "Nuvvu vaanarudivi. Nenu Raakshasudini. Nenu apaharinchindi nara kaantha ni. Madhyalo neeku naaku kalaham yenduku. Meeru ee samudraanni daati raaleru. Okavela daataalani prayatninchinaa naa chetilo meeru chanipotaaru. Oka maanavakaantha kosam vaanarulu yenduku maraninchaali. Naa maata vini meeru vellipondi" ani sodarudaina Sugreevuditho cheppi, nenu aayana kusalam adigaanu ani cheppu" ani Sukudini pampinchaadu.

Aa Sukudu pakshi roopam lo vacchi aakaasam lo nilabadi, Sugreevudini uddesinchi Raavanudu cheppina maatalani cheppaadu. "Durmaargudaina, duraatmudu ayinaa Raavanudu nijamgaa antha sakti kaliginavaadu ite, RaamaLakshmanulu leni samayamlo Sitammani yenduku apaharinchaadu. Raamudi kodanda vidyaa paandityamu mundu Raavanudu nilabadaledu. Vaadi sandesamu naaku akkharaledu" annaadu.

Ee logaa, akkadunna vaanarulu gudhachaarini vidichipettakudadu ani cheppi, andaru paiki yegiri aayana rekkalu virichesaaru. Appudu aa Sukudu "Raama, Raama" ani yediste, Raamudu ventane aa vaanaraanali saantimpa chesi, Sukudini vidipinchaadu. Kaani vaanaramulu Sukudini bandheegaa pattukuni unchaayi.

Yemi cheste ee samudram manaki daari istundaa ani Vibheeshanudini adugagaa, aayana annaadu "Raamudu saranaagati cheste, samudram daari istundi" annaadu.
 
Chandanamu modalaina vaati cheta okanaadu aladabadinatuvanti baahuvu, kotla govulani daanamu chesinatuvanti baahuvu, manulatho kudina keyuramulu modalainatuvanti vaatitho alankarimpabadda baahuvu, anekamandi sthrilacheta sprusimpabadda baahuvu, okanaadu Sitamma talagada gaa vaadukunna baahuvunu ee naadu tanaki talagadagaa chesukuni Raamudu samudraanni saranaagati chesi, samudrapu odduna padukunnaadu. Mudu raatrulu gadichipoyinappatiki samudrudu raakapoyesariki, Raamudiki aagraham vacchi, Lakshmanuditho annaadu "Pourusham unnavaadu tana pourushaanni prakatinchakundaa manchitanaanni prakatiste chetakaanivaadigaa chustundi ee prapancham. Ee saagaram daari ivvakapothe nenu vellalenu anukuntunnaadu. Brahmastram cheta ee saagaraanni yendinchestaanu. Indulo unna timingalaalu, mosallu, paamulani, raakshasulani nigrahistaanu. Okka praani kudaa bratakakundaa chestaanu. Ee Brahmastram vidichipettina tarvaata ikkada neeru uttara kshanam lo aaviri ayipoyi dhooli yegurutundi. Appudu Vaanarulu andaru bhoomi meeda naduchukuntu Lankani cherukuntaru" ani cheppi, kodandaanni teesi Brahmastraanni anusandhaanam chesaadu.


Alaa cheseppatiki parvataalu kadilipoyaayi. Vyaakulamgaa gaali veechindi. Agnihotrapu mantalu Suryudi nundi kindhapaddaayi. Praanulanni deenamgaa ghosha pettaayi. 2 yojanamula dooram samudram venakki vellipoyindi. Aa samayamlo Samudrudu lopalanunchi bayatiki vacchaadu.

Aa samudramlo puttina anekamaina bangaaramulu, ratnamulatho kudina oka pedda haaraanni Samudrudu vesukuni unnaadu. Srimahaa Vishnuvu dharinche kousthubhaaniki todaputtina oka manini medalo vesukuni unnaadu. Paiki kindhaki velutunna taranga sadrusyamaina vastraanni dharinchi unnaadu. Ganga, Sindhu modalaina nadulanni sthrila swaroopaanni pondhi, aayana venuka vacchaayi.
 
Alaa paiki lechina Samudrudu Raamudiki namaskarinchi "Bhoomi, neeru, agni, gaali, aakaasam ane pancha bhootamulu unnaayi. Veetannitiki oke swabhaavam untundi. Aa swabhaavaanni pancha bhootamulu atikraminchalevu. Samudram ante agaadham gaa undaali. Anduloki diginavaadiki agaadham chikkakudadu. Samudramlo yedannaa padite munigipovaali, vyaakulita tarangaalatho odduni kodutu undaali. Alaa undakapothe daanini samudramu anaru. Andukani ee samudraanni yendimpacheyyatam, samudramlo nunchi daari ivvatam naaku veelu pade vishayam kaadu.


Nuvvu abhimantrinchina Brahmastraanni naa meedaki veyyaku. Nee daggara unna vaanaramulalo Viswakarma kumaarudaina Neeludu unnaadu. Viswakarma goppa goppa kattadamulani nirmistu untaadu. Atuvantivaadi tejassu kanuka ee Neeludiki setuvu nirmaanam telusu. Meeru naa meeda setuvuni nirminchukondi. Andukani vaanaraalu tecchi padesina chetlu, bandalu modalainavanni atu itu chimmakundaa naa tarangaala cheta teletattu chestaanu. Naalo unna ye krura murugaala valla, vaaradhi daatetappudu vaanaramulaku yetuvanti bheeti lekundaa nenu kaapaadataanu. Setu nirmaanam ventane praarambhinchandi. Drumakulyamu ani uttara teeramlo undi. Akkadunde jalaalani Abheerulu, Daasyulu anevaaru taagestuntaaru. Samudraanni kshobhimpa chestuntaaru. Andukani nuvvu ee Brahmastraanni ikkadanunchi akkadiki prayoginchu" annaadu.

Appudu Raamudu Brahmastraanni abhimantrinchagaa adi uttara dikkuki velli Abhirulu, Daasyulu meeda padindi. Aa debbaki akkadunnavaaru andaru maraninchaaru. Ee baanam bhoomi loki velli bhoomini pekalinchagaa andulonundi Ganga puttindi. "Akkada Mandaakini jalaala vanti tiyyati jalaalu pravahistaayi. Akkada Go sampada perugutundi. Rogaalu undavu. Manushyulu prasaanthamgaa untaaru. Akkada viseshamgaa tene, perugu, neyyi modalainavi labhistaayi. Aa praantam sasyasyaamalam avutundi" ani Raamudu Brahmastram gucchukunna praantaaniki varam icchaadu.
 
Ventane Neeludu parigettukuntu vacchi, Setu nirmaanam praarambhistaanu annaadu. Appudu akkadunna vaanaraalu anni santhoshapaddaayi. Parvataalu, kondalu yekki pedda pedda silalu mosukocchi, samudramlo padesaaru. Aa samudramlo yevarinota vinnaa, Sitaraama Prabhuvuki Jai antu utsaahamgaa rakarakaala chetlani teesukocchi samudramlo padesaaru. Modati rojuna 14 yojanamula setuvuni nirminchaaru. Rendu, mudu, naalugu, ayidu rojulalo 20,21,22,23 yojanaala setuvuni nirminchesaaru. Mottam ayidu rojulalo 100 yojanaala setuvu nirmaanam ayipoyindi.


Meerandaru ee Setuvu meeda prayaanam chesi aavaliki cherukondi ani Raamudu annaadu.

Appudu aa vaanaramulalo konthamandi Setuvu meeda nadavakundaa Sethuvu anchula meeda nadichaaru. Konthamandi samudramloki duki, malli setuvu yekki vellaaru. Inkonthamandi samudramlo eedukuntu vacchaaru. Konthamandi oka pedda chettuni pekalinchi samudramlo padesi, daani meeda kurchuni tosukuntu vacchaaru. Aa rojuna samudra ghosha goppadaa, vaanara sainyam goppadaa ante, yevaru cheppalekapoyaaru. Anthaga allari chesukuntu vellaaru. Yenni rojulainaa aa sainyam Lankaa pattanaaniki vastune undi. Chivariki konni kotla vaanara sainyam Lankani cherukundi.

Appudu Raamudu Sugreevudini, Vibheeshanudini pilichi "Manam avatala odduna undagaa Sukudannavaadu raayabaaram cheyyataaniki vacchaadu kadaa. Vaadu yekkadunnaadu" ani adigaadu.

Appudu aa Sukudini teesukocchi Raamudi mundu pravesapettaaru. Appudu Raamudu "Nuvvu yendukocchaavu" ani adigaadu.

Sukudannaadu "Buddhiheenudaina Raavanudu mee balaanni chusi raayabaaram cheyyamannaadu. Indulo naa tappem ledu. Nee vanti pragnyudu raayabaarini champadu" annaadu.

Appudu Raamudu oka chirunavvu navvi "Nuvvu anni chusaavaa" ani adigaadu. Appudu aa Sukudu "Inkaa chudaledu" annaadu.

"Vibheeshanaa! Veedini teesukelli daggarundi mana sainyam anthaa okasaari chupinchu. Chupinchaaka veedini vadileyyandi. Vellipotaadu" annaadu.
 
Aa Sukudu vaanara sainyam anthaa chusaaka Raavanudi daggariki vellaadu. Appudu Raavanudu "Rekkalu virigipoyaaye" ani Sukudini chusi ikilinchaadu.


Sukudu annaadu " Neelaanti durmaargudu kaadu Raamudu. Aayana nannu praanaalatho vidichipedite vaalla sainyaanni chusi vacchaanu. Aa sainyam saamaanyamainadi kaadu. Andulo araveera bhayankarulaina vaanarulu unnaaru. Vaallu samudraanni daati vacchesaaru. Vaallandaru ninnu pattukokamunde naa maata vini Sitammani vidichipetteyyi. Vaanarulandarini garuda vyuhamga nilabettaaru. Sirasthaanam daggara Raamudu, Lakshmanudu nilabaddaaru. Hrudaya sthaanam andu Angadhudu nilabaddaadu. Kudi vaipuna Rushabhudu, yedama vaipuna Gandhamaadhanudu, venuka bhaagamunandu Sugreevudu nilabaddaaru. Alaa konni kotla kotla vaanaraalani nilabettaaru" annaadu.

Taruvaata Raavanudu Suka, Saaranulu ane maro iddaru gudhachaarulani pilichi, vaanara sainyaanni chusi, yentha sainyam undo lekkhapetti rammannaadu. Aa iddaru gudhachaarulu pracchanna rupaalatho aakaasamlo undi vaanara sainyam yentha undo ani chustundagaa Vibheeshanudu vaallani pasigatti Raamudi daggariki teesukelli, "Veellu durmaargulu. Andukani veellani bandhinchi teesukocchaanu" annaadu. Inthakamundu Sukuditho yelaa maatlaadaado alaane ee iddaru gudhachaarulatho Raamudu maatlaadi, Vibheeshanuditho vaallani pampinchi sainyaanni chudamannaadu.

Aa Suka Saaranulu vaanara sainyaanni chusi, Raavanudiki aa sainyam gurinchi vivarinchaaru. Appudu Raavanudu "Vaalandaru 100 yojanaala samudraanni daati vacchesaaru antunnaaru kadaa. Vaallani okasaari naaku chupinchandi" annaadu.

Appudu Raavanudu Suka Saaranulatho kalisi oka praasaadam yekki "Vaallalo yevaru yevaro naaku cheppu" annaadu.
 
Appudu Saaranudu annaadu "Raavanaa! Akkada chudu, akkadunnaade, aayana Dhumrudu. Aa Dhumrudi tammude Jaambavanthudu. Aayana apaaramaina paraakramam unnavaadu. Konni kotla vaanaramulatho yuddhaaniki vacchaadu. Vaadu gattigaa pedda pedda kekalu veste vaadi notlonunchi vacche naadaaniki satruvula gundelu baddalaipotaayi. Vaallaki vere aayudhaalu akkharaledu. Vaalaki gollu, koralu aayudhaalu.


Pallatho korukutaaru, mochetulatho podustaaru, chetlu pekalistaaru, parvata sikharaalani ooputaaru, pedda pedda silalani visurutaaru. Okkokkadiki 10 yenugula balam, konthamandiki 100 yenugula balam, 1000 yenugula balam, konthamandiki yentha balamo cheppatam kudardu. Indulo inkaa aascharyamainavaadu inkokadu unnaadu. Aayana adugu teesi adugu veste yojanam dooram padutundi adugu. Aayanantha visaalamaina sareeram unnavaadu ee bhoomilo ledu. Adigo, yedurugaa kanapadutunnadi aayane. Aayana peru Vanasudu. 4 yojanamula visaalamaina sareeraanni pondi unnaadu. Adigo aayana pakkana kanapadutunnavaadu Sugreevudu. 36 kotla vaanaramulu sarvakaalamulayandu aayana chuttu untaayi. Gadha yetti Raaraa Raavanaa ani aayana akkada arustunte ikkada Lankalo praasaadaalu kadultunnaayi. Inni kotla vaanaraalaki aayana adhinaadhudu. Aayana aagnya ki tirugu ledu. Aayana Kishkindhani raajadhaanigaa chesukuni paripaalistunnaadu. Eeyana kannaa balavanthudu eeyana anna Vaalini Raamudu okka baanam tho kotti champesaadu. Vaali medalo unde mahendra maala ippudu Sugreevudi medalo undi.

Adigo atu chudu, aayana Kesari. Hanuma tandri. Aayana meru parvata sikharaala meeda tirugutuntaadu. Konni lakshala sainyamtho yuddhaaniki vacchaadu. Aayanadi saamaanyamaina sakti kaadu. Aa pakkana unna Gandhamaadhanudi sakti antha inthaa ani cheppataaniki kudardu.
 
Akkadunna vaanaramulalo konthamandi bangaaru rangulo merustu untaaru, konthamandi kaatuka kondallaa untaaru. Konthaamandi bhayankaramaina dantaalatho untaaru. Konthamandi tokalu poduggaa untaayi. Konthamandi yerragaa, konthamandi pacchagaa untaaru. Akkadunna guhala nindaa, parvataala nindaa vaalle, samudram meeda vaalle, aa vaaradhi meeda vaalle, Lankaa pattanam chuttu vaanaraale. Ee vaanaraale kaakundaa inkaa vaanaraalu vastune unnaayi vaaradhi daatuthu. Lankaa pattanam chuttu unna vaanaraalalo unna prati chettu meedaa Bhallukaalu unnaayi. Ee bhallukaalannitiki Jaambavantudu naayakudu. Inka Gavayudu, Gayudu, Gavaakshudu koti yenugula balam unnavaaru. Nee meedaki ivaala yentha sainyam yuddhaaniki vacchindo chebutaanu vinu. Padi padivelayite oka Laksha, padi lakshalaithe Padilakshalu, padi padhilakshalu ayite oka Koti, laksha kotlu ite oka sankuva. Veyyi sankuvulu oka mahaa sankuvu. Veyyi mahaa sankuvulu oka Vrundamu. Veyyi vrundamulu oka mahaa vrundamu. Veyyi mahaa vrundamulu oka Padmamu. Veyyi padmamulu oka mahaa padmamu. Veyyi mahaa padmamulu oka Kharvamu. Veyyi Kharvamulu oka mahaa Kharvamu. Veyyi mahaa kharvamulu oka samudramu. Veyyi samudraalu oka Odhamu. Veyyi Odhamulu oka mahaa odhamu. Ituvanti Mahaa oodhamulu yennunnayo cheppatam kudardu.


Adugo, akkada madhyalo nilabaddavaadu Hanuma. Aayana bangaaru sareeramtho merisipotuntaadu. Aayanaki Brahmagaari varam undi. Ye astra sastramulaki aayana kattubadadu. Aayana pakkana neelamaina sareeramtho, padmaalavanti kannulatho, yedama chetitho kodandam pattukuni, saamudrika saastramlo yelaa undaali ani cheppabadindo, alaa potha posina soundaryam tho unnaade, aayane Raamudu, Aayana parama dharmaatmudu. Pitruvaakya paripaalakudu. Aa Raamudi bahi praanam Lakshmanudu. Kantini kanureppa kaapaadinattu, aayana nirantaram annani kaapaadutuntaadu. Raamatulyamaina paraakramam unnavaadu. Raamudiki yenni astra sastraalu teluso, Lakshmanudiki kudaa anni telusu" ani pongipotu aa Raama sainyaanni guinchi Raavanudiki cheptunnaanu.
 
Appudu Raavanudu aa Saarudini aapi "Neeku yentha santoshamgaa undiraa vaalla gurinchi cheppatam. Naa annam tini vaallani pogudutaavaa. Inkokallu ayite ippude peeka teeyinchesevaadni. Kaani meeru naaku gatam lo chaalaa upakaaram chesaaru kanuka vadilestunnaanu. Inkeppudannaa mee mukhaalu naaku kanapadite mee peekalu yegiripotaayi. Pondi ikkadinundi" ani malli Saardhuludini pilichi "Ee saari nuvvu velli gudhacharyam chesi, yevadu ye vamsaaniki chendinavaado, yevadu yevadi putrudu, Raamudu aahaaram yekkada tintaadu, yekkada padukuntaadu, pakkana yevaruntaaru, yevaru rakshistu untaaru modalaina ee vishayaalu anni kanipetti raa" annaadu.


Tarvaata Raavanudu Vidhyujihvudini pilichi, "Nuvvu naaku oka upakaaram cheyyaali. Nuvvu goppa maayaajaalam unnavaadivi. Raamudi sareeram nundi sirassu vidipothe aa sareeram yelaa untundo mummurtulaa alaanti sareeraanni tayaaru cheyyaali. Raamudi chetilo yetuvanti kodandam untundo, atuvanti kodandaanni srustinchaali. Alaage Raamudi baanaalu, akshayatuneeraalu elaa untaayo atuvantivi srustinchaali" annaadu.

Konthasepatiki aayana Ashoka vanaaniki velli "Sita! Na bharta antha goppavaadu ani goppaga cheppaavu kadaa. Aa Ramudu vaanaraalatho kalisi samudraaniki setuvu katti daataadu. Raamudu dakshina teeramlo Lankaki sameepamgaa padukuni undagaa, Prahasthudi naayakatvamlo sainyam velli aadamarichi nidristunna Raamudi sirassuni sareeram nundi veru chesaaru. Nidrapotunna vaanaramula meeda maa sainyam daadi chesi andarini samharinchindi. Hanumanthudu davadala nundi raktam kakkutu chanipoyaadu. Raamudi sirassu veravatam chusi Lakshmanudu dikkulu patti paaripoyaadu. Jaambavantudu, Sushenudu, Gandhamaadhanudu, Satabali, Angadhudu modalaina veerulandaru maraninchaaru.
 
Migilina vaanaraalani samudramloki tosesaaru. Lakshmanudu maatram konthamandi vaanaramulatho kalisi paaripoyaadi. Idigo nee bharta sirassuni chusukuni santoshinchu" ani cheppaaka, akkadunna oka raakshasa sthri ni pilichi, "Raatri Prahasthudu Raamudi sirassuni veru chesi teesukocchaadu. Vidyujihvudini aa sirassuni tesukurammani cheppandi" annaadu.


Appudu Vidyujihvudu teesukocchina Raama sirassuni, baanaalani, kodandaanni, akkada pettaaru. Vaatini chudagaane Sitamma nela meeda padi murchapoyindi. Appudu Raavanudu aa kodandaanni, baanaalani Sitamma daggariki visiresi "Sita! Ippatikainaa nuvvu naa paanpu cherataavaa" annaadu.

Appudu Sitamma aa sirassuni pattukuni Raamudido kaado ani avalokanam chesi chusindi. Adi yadhaatadhamgaa Raamudi sirassu laagaane undi. Appudu Sitamma annadi "'Raamaa! Naaku chaalaa soubhaagyam undani, nuvvu deerghaayushmanthudivi ani peddalu, jyotshyulu cheppaaru. Ivaala aa jyotishyulu cheppina maata abaddham ayyindi. Nuvvu goppa yagnyaagni tho antima samskaaram jarupukonavalasina vaadivi. Kaani ivaala dikkulekundaa yuddha bhoomilo padipoyi unte, kruramrugaalu nee sareeraanni tinestu untuntaayi. Bhaarya yandu dosham unte, bhaarya pravartana yandu viseshamaina vaikalyam unte bharta vellipotaadu ani saastram chebutundi. Naayandu ye dosahm undani naakannaa nuvvu mundu vellipoyaavu Raamaa" ani Sitamma yedchindi.

Sitamma alaa yedustunte chirunavvulu chindistunna Raavanudini chusi aame annadi "Ippatikainaa naa Sirassu Raamuni Sirassu thoti, naa kaayaanni Raamuni kaayamthoti kalipi ancheshta samskaaram poorti cheyyi. Ee okka korikaa teerchu" ani Sitamma annadi.
 
Adrushtavasaattu ade samayam lo oka bhatudu vacchi "Mahaaraajaa, meekosam Prahasthudu yentho aadurdaa tho yeduruchustunnaadu. Meeru ventane sabhaki ravaali" annaadu. Ventane Raavanudu akkadinundi vellipoyaadu. Raavanudu vellagaane, aa sirassu, dhanurbaanaalu adrusyamayyaayi. Yedustunna Sitamma daggariki Vibheeshanudi bhaarya ayina Sarama vacchi "Nuvvu sokinchakammaa, naaku apaaramaina sakti undi. Nenu aakaasamlo nilabaddappudu yevvariki kanapadadu. Nenu Raamudini chusaanu. Aayana gundramaina baahuvulatho aa vaanara sainyaanni kaapaadutu aavali odduna unnaadu. Antha pramattamgaa Raamudu nidrapotaadaa. Raakshasulu Raamudini samharinchagalaraa. Indrudu devatalani rakshistunnattu, Raamudu vaanaraalani rakshistuntaadu. Nenu ippude chusi vacchaanu. Idi Vidyujihvudi maaya. Andukane Raavanudu vellagaane ikkadunna sirassu anthardhaanamaipoyindi. Raavanudi maayalu nammaku. Upasaanthini pondu" annadi.


"Nuvvu cheppindi nijamaithe Raavanudu ippudu yemi chestunnaadi chusi naaku cheppu" ani Sitamma Sarama tho annadi.

Appudu Sarama Raavanudi antahpuraaniki velli, konthasepatiki tirigocchi, "Ippude nenu vini vacchaanu. Raavanudi talli Kaikasi, oka vruddhudaina mantri Raavanudiki nacchacheppaaru. Yedi yemainaa Sitani vidichipettatam jaragadu" ani Raavanudu annaadu. Raamuditho yuddham cheyyataaniki kaaranam cheppakundaa sainyaanni pilavamannaadu. Raakshasula kolaahalam gattigaa vinapadutundi. Meru parvata sikharaala chuttu tana gurramula meeda yekki tirige suryanaaraayana murthyni upaasana cheyyi. Neeku samastha subhalu kalugutaayi" ani cheppindi.

Sarama maatalaki Sitamma upasaanthini pondhindi.
 
Eelogaa Maalyavanthudu (Taatha varasa) Raavanudi daggariki vacchi "Srushtilo dharmam yeppudu kudaa devatala vaipu untundi. Adharmam asurula vaipu untundi. Adharma paksham dharma paksham cheta odimpabadutundi. Nuvvu Sitammani apaharinchi tecchinappatinundi durnimittaalu kanapadutunnaayi. Andukani manam odipoka tappadu. Sitammani tecchinappatinundi, tellati rekkalu undi, yerrati paadaalatho unde paavuraalu arustu gola chestunnaayi. Intlo penchukune chilakalu, gorinkalu manchi maatalu cheppatam maanesi, veechi kuchi maatalu cheptunnaayi. Yekkadinundo kruramaina pakshulu vacchi veetitho yuddham chestunnaayi. Ye intimundu chusinaa nallanivaadu, bodigunduvaadu, yerrati vastramulu kattukunnavaadu udayamu, saayankaalamu illalloki tongichustunnattu kanapadutundi. Vacchinavaadu saamaanyudu kaadu. Sri Mahaa Vishnuvu vacchaadu. Sitammani Raamudiki appaginchi sandhi chesukuni bratikipo. Naa maata vini yuddham cheyyaku" annaadu.


Appudu Raavanudu "Chetilo padmamu leni Lakshmidevi yentha andamgaa untundo, antha andamgaa unna Sitani nenu vadalanu. Raamudu goppavaade kaavacchu. Kaani nenu kudaa suraasurulani odinchaanu. Andaru naaku neethulu chebutunnaaru kaani nannu protsahinche vaadu kanapadatam ledu. Meerandaru buddhiheenulu. Taata! Nuvve kaadu, okavela baanam petti naa sareeraanni rendugaa cheelchinaa sare, katti petti naa sareeraanni rendugaa narikesinaa aa rendu mukkalu maatram munduki vangavu. Venakki padipotaayi. Okari maata vinatam naaku chetakaadu. Adi naa swabhaavam" ani cheppaadu.

Atupakka Raamudu Lankaa pattanaanni chuddaam ani Suvela parvatam yekkaadu. Appude yedurugaa unna antahpuram loki Raavanudu viseshamaina maalalu, vastraalu vesukuni bayatiki vacchaadu. Alaa vastunna Raavanudini chusi Sugreevudu aagrahinchi okka duku duki Raavanudi meeda paddadu. Iddaru poduchukunnaaru. Kottukunnaaru. Raktaalu kaarettu guddukunnaaru.
 
Inthalo Raavanudu maayalu pradarsinchatam modalu pettaadu. "Veedu maayaa yuddham chestunnaadu" ani Sugreevudu yegiri malli Raamudi pakkaki vacchaadu. Appudu Raamudu annaadu "Sugreevaa! Ilaa nuvvu vellipoyaave, neeku yedannaa ayite naaku Sita yenduku, Lakshmanudu yenduku, Bharatudu yenduku, Satrughnudu yenduku. Nenu manasulo yemanukunnaano telusaa. Okavela Raavanudi chetilo neeku jaragaraanidi jarigite, aa Raavanudiki ikkade champesi, Vibheeshanudiki pattaabhishekham chesesi, Lakshmanudini venakki pampi, Bharatudini raajyam yelukommani cheppi, nenu kudaa sareeraanni ikkade vidichipetti vellipodaam anukunnaanu. Nuvvu lekundaa nenu okkadini maatram venakki vellakudadu ani nischayinchukunnaanu. Inkeppudu ilaanti panulu cheyyaku" annaadu.


Taruvaata Angadhudini pilichi, Raavanudi daggariki raayabaaraaniki pampaaru. Raamudu Angadhuditho cheppi pampina maatalu "Nuvvu yendaro maharshulani baadha pettaavu. Yendaro sthrilani apaharinchaavu. Nuvvu chesina paapaalaki dandana vidhinchataaniki, naa bhaaryani kudaa apaharinchavu kanuka, nee yandu dosham undi kanuka, nenu ninnu apaharinchavacchu. Kanuka ivaala Lankaa pattanaaniki vacchaanu. Ye devarshulani, raajulani nishkaaranamgaa vadhinchi pampinchaavo, aa maargamlo ninnu kudaa pampistaanu. Antahpuram vidichi bayatiki raa".

Angadhudu ventane velli Raavanuditho ee maatalu cheppaadu. Aa maatalu vinna Raavanudu aagrahinchi tana sainikulatho Angadhudini pattukomani cheppaadu. Aa sainikulu Angadhudini pattukogaa, aa sainikulatho sahaa paiki yegiri, ollu dulupukunnaadu. Appudu aa sainikulandaru kindha padipoyaaru. Angadhudu vellipotu Raavanudi antahpura praasaadaanni okka tannu tannaadu. Aa debbaki praasaadam odi kadilipoyindi.
 
Raavanudu ventane dwaaraalanni muyinchesaadu. Yuddham praarambham avutundi, andaru siddham kandi annaadu. Toorpu dikkuki sarvasainyaadhikaari ayina Prahathudini moharinchaadu. Dakshina dikkuki Mahodhara, Mahaapaarshulani niyaminchaadu. Paschima dikkuki Indrajit ni pettaadu. Uttara dikkuki Suka Saaranulani petti, nneu meetho yuddhaaniki vastaanu annaadu. Idanthaa chusina Vibheeshanudi gudhachaarulu vishayaanni venakki velli cheppaaru.


Appudu Raamudu "Toorpu dikkuna unna Prahasthudini mana sainyaadhikaari ayina Neeludu yedurkontaadu. Dakshina dikkuna unna Mahodhara, Mahaapaarshulani yuvaraajaina Angadhudu yedurkuntaadu. Paschima dikkuna unna Indrajit ni Hanumanthudu yedurkontaadu. Uttara dikkuna unna Suka Saaranulaki naayakatvam vachinchi Raavanudu unnaadu. Kanuka Lakshmanuditho kalisi nenu velli yedurkontaanu. Naalugu dikkulaa yuddham praarambham avutundi. Bayaluderandi" annaadu.

Yuddham praarambham ayyindi.

Vaanarulu andaru yuddhamlo praasaadaalani tirigi tosesaaru. Parvata sikharaalani teesukocchi visiresaaru. Chetlatho kottaaru. Kanapadda prati raakshasudini champesaaru. Naalugu dwaaraalani musi unchaaru. Bayata unnavaallu bayata unnavaallatho yuddham chestunnaaru.

Yuddha kaanda- Muppai aarava roju

Hanuma cheppina maatalu vinna Raamudu yenthagaano santhoshinchi "Hanuma! Nuvvu chesina kaaryamu saamaanyamaina kaaryamu kaadu. 100 yojanaala samudraanni daati Lankaa pattanam loki vellatam anedi maanasikamgaa kudaa yevaru uhinchani pani. Samudraanni daati raakshasula cheta, Raavanudi cheta parirakshinchabadutunna Lankaa pattanamlo pravesinchi, Sita darsanam chesi, prabhuvu cheppina daanikannaa yekkuvagaa aa kaaryamunu nirvahinchi, yetuvanti avamaanam pondakundaa tirigi raavatam anedi saamaanyamaina pani kaadu. Sevakulu mudu rakaalugaa untaaru. Prabhuvu cheppina panikannaa tanalo unna samardhata cheta yekkuva panini chesi prabhuvu manasu geluchukogala samardhata kaliginavaadu uttamamaina sevakudu. Prabhuvu cheppina panini chesi, anthakannaa yekkuva cheyyagaligina saamardhyam unnappatikee prabhuvu cheppaledu kanuka manakenduku le anukunevaallu madhyamulu. Tanaki cheyyagala samardhata unnaa, nenenduku cheyyaali ani prabhuvu cheppina pani cheyyanivaadu yevadu untaado vaadu adhamudu.


Ivaala ninnu nuvvu uttamamaina sevakudigaa nirupinchukunnaavu. Naa kshema vaarta Sitaki cheppaavu. Aame manasulo unna dainyaanni, aame baadhani tolaginchi sukhaanni pondetattugaa nuvvu pravartinchaavu. Sita jaada teliyaka baadha padutunna naaku Sita jaada cheppi santoshapettaavu. Neku nenu yemicchi nee runam teerchukogalanu. Ivaala neeku ivvataaniki na daggara yetuvanti vastuvu ledu. Naa daggara unnadi ee dehame. Andukani naa dehamtho nee dehaanni gaadhaalinganam chesukuntunnaanu" ani Hanumani daggariki teesukuni gattigaa kougilinchukunnaadu.
 
Taruvaata Raamudu annaadu "Anthaa baagaane undi kaani, 100 yojanaala samudraanni daati yevaru veltaaru. Manakunna ee vaanara samuhamtho aa samudraanni daati yelaa vellagalugutaamu. Andulo kruramaina raakshasulu, timingalaalu, mosallu modalainavi yenno untaayi kadaa" ani Raamudu aalochistunna samayamlo Sugreevudu oka maata antaadu, "Raama! Nuvvu sokaanni pondaku. Neekunna utsaahamunu, pourusha paraakramaalanu okasaari gnaapakam chesuko. Nuvvu kodandam pattukuni nilabadinanaadu nee mundu nilabadagaligina monagaadu yevadu. Nuvvu samasta bramhaandamulani saasinchagaligina vaadivi. Nuvvu aagnyaapiste nee venta raavataaniki samasta vaanara sainyamu siddhamgaa undi. Okasaari vaanara sainyamu Lankaa pattanamulo adugupettindi ante, Raavanudu nihatudainatte. Andukani samudraanni daatadam yelaaganna vishayam meeda nee drushti konaanni nilipi oka manchi maargaanni maaku upadesam cheyyi" annaadu.


Sugreevudi maatalaki utsaaham pondina Raamudu "Nijame, nenu taluchukunte naa tapah sakti cheta ee vaanaramulanu samudraanni daatinchagalanu. Nenu taluchukunte naa astra prayogam cheta samudraanni inkimpa chestaanu" ani cheppi, Hanuma vanka tirigi "Hanumaa! Aa Lankaa pattanam yokka balam yento naaku cheppu. Akkada sainyam yentha untundi. Dwaaramulu, durgamulu yelaa untaayi" ani adigaadu.

Appudu Hanumanthudu "Aa Lankaa pattanam 100 yojanamula samudraanni daati velite, Trikutaa parvata sikharaala madhyana untundi. Adi satru durbhedyamainadi, devadaanavulu kudaa daanni aakraminchaleru. Aa Lankaa pattanamu chuttu oka nadi pravahistu untundi. Andulo oka visaalamaina agadta nirminchaaru. Daani meeda naalugu vaipulaa naalugu vantenalu untaayi. Ee vanthenala meeda sarvakaalamula yandu konni vandala sataghnulu siddham cheyyabadi untaayi. Daanitho paatu aa Lankaki naalugu durgaalunnaayi. Aranyamlo unna durgaaniki aranya durgamu ani peru. Nadi cheta rakshinchabadutunna durgaaniki nadi dwaaramu ani peru. Parvatam cheta rakshinchabadutunna durgaaniki Parvata durgamu ani peru. Krutrimamgaa nirminchina durgaaniki Krutrima durgam ani peru.
 
Aa Lankaa pattanam ee naalugu durgamulatho sobhillutundi. Lankaki naalugu vaipulaa naalugu dwaaraalu unnaayi. Toorpu dwaaram daggara 10,000 mandi raakshasulu aayudhaalu pattukuni gurraala meeda, yenugula meeda tirugutu, kaapu kaastuntaaru. Dakshina dwaaraanni Lakshamandi sainikulu kaapu kaastuntaaru. Padi lakshala mandi paschima dwaaranni kaapu kaastuntaaru. Koti mandi sainikulu uttara dwaaraanni kaapu kaastuntaaru. Aa raakshasulaki yuddham cheyyatam ante mahaa preeti. Raajadwaaramunaku bhayankaramaina inupa gadiyalu, parighalu, biginchi untaayi. Aa Lankani cherukuni yuddham cheyyatam saamaanyamaina vishayam kaadu.


Meeru kaani aagnyaapiste, oka Sushenudu, oka Gandhamaadhanudu, Neeludu, Naludu, Dwividhudu, Maindhudu, Angadhudu Lankani sarvanaasanam chesestaaru. Nenu akkadiki vellinappudu akkadunna mottam raakshasa sainyamlo oka vanthu sainyaanni naasanam chesaanu. Akkadunna aneka vanthenalalo oka vanthenani poortigaa virichesaanu. Aneka praasaadaalani viragagottaanu. Prastutam Lanka chediripoyina sobha tho undi. Raakshasulu udwignulai unnaaru. Vaalatho yuddham cheyyataaniki idi chaalaa anuvaina samayam ani nenu anukuntunnaanu" annaadu.

Appudu Sugreevudu "Naakanni subhanimittaalu kanapadutunnaayi. Naa manasulo utsaaham paravallu tokkutundi. Manam aa samudraanni setuvu katti daatite Raavanudu nihatudu ipoyinatte. Manchi muhurtam nirnayam cheyyandi. Manam bayaluderadaam" annaadu.

Appudu Raamudu "Manam ee aalochana chestunna samayamlo Suryudu aakaasamlo madhyana unnaadu. Ee rojuna unna visaakha nakshatram maa Ikshwaaku vamseeyuladi. Ee rojuna unna muhurtaanni vijayamu ani pilustaaru. Ee muhurtam chaalaa baagundi kanuka manam ventane sainyaanni teesukuni bayaluderudaamu" annaadu.

Raamudu ee maata anagaane akkadunna vaanaramulanni santoshaanni pondhi "Jai Sri Raam, Jai Jai Sri Raam, Bayaluderadaamu, Lanka cheripodaamu, Raavanudini samhariddaamu" annaayi.
 
Taruvaata Raamudu Sugreevuditho "Vruddhulaina vaaru, sareeramlo sakti lenivaaru, debbalu tinnavaaru, nissattuva unnavaaru, ituvanti vaanaramulani teesukuni raavaddu. Modata Neeludu vellaali. Aayana tho paatugaa Viseshamaina balam kaligina Laksha vaanaramulu vellaali. Migataa vaanaraalu anni raavataaniki kaavalasina trovani vaaru nirnayinchaali. Andaru vellataaniki anuvaina reetilo unna rahadaarini nirminchaali. Konni gantalu prayaanam chesaaka andaru badalipotaaru. Appudu visraanti teesukovataaniki chakkani vruksha samudaayam undaali. Taagataaniki manchi neeru dorakaali. Pallu, tene dorakaali. Atuvanti aranya maargaanni Neeludu nirnayinchaali. Ee sainyam anthaa veltunnappudu Gajudu, Gavaakshudu, Gavayudu sainyaaniki mundu nadustu vellaali. Ee sainyaanni kudi pakkana Rushabhudu chustu vaallani rakshinchaali. Yedama pakkana Gandhamaadhanudu konni lakshala mandi vaanaramulatho aa sainyaanni rakshinchaali. Alaage venuka kudaa konni lakshala vaanaramulu rakshistu raavaali.


Velletappudu madhya madhyalo sarassulu untaayi. Atuvanti sarovaraalalo satruvulu visham kalipi naasanam chestaaru. Aa visha poorita jalaalanu taagite vaanarulandaru kudaa sareeraalani vidichipette upadravam yerpadavacchu. Andukani chaalaa mundugaa velli atuvanti neeti sarovaraalaki, sarassulaki pramaadam yerpadakundaa kaapalaa kaayaali. Nenu sainya madhya bhaagamlo Hanuma bhujaala meeda kurchuni vastaanu. Angadhudi bhujaala meeda Lakshmanudu bayaluderataadu. Jaambavantudu modalainavaaru ee vaanara sainyaanni anni vaipulaa rakshistu undaali" ani cheppaadu.
 
Appudu vaanara sainyam anthaa bayaluderindi. Appudaa sainyamlo konthamandi venuka nadavakundaa mundukocchi nadustunnaaru. Raamdi pakkana nadustunnavaaru "Orei..chudaraa Lankaku vellagaane yemi chestaano" ani okadu, "Nenu okka guddu guddithe vaadi talakaayalu pagilipotaayi.Chudaraa naa kanda" ani Raamudiki vinapadettugaa tama prataapaalu cheppukuntunnaaru. Aa sainyamlo balamgaa unnavaallu mellagaa nadustunnavaarini pakkaku paaresi, munduki vellipotunnaaru. Konthamandi tondaragaa vellaalani parvataala meeda yekki veltunnaaru. Konthamandi chetlani peekesi vaatini godugulugaa pattukuni veltunnaaru.


Vaallandaru alaa veltunte aranyam aranyame vellipotundi annattugaa undi. Alaa vaallandaru bayaluderi dakshina dikkuna unna Sahyaadri parvata sikharamula meedaki cherukunnaaru. Appudu vaallu akkadunna rakarakaala pallani tini kaalam gadipaaru. Taruvaata akkadanundi bayaluderi koncham munduki vellagaa vaallaki samudram kanapadindi. Vaallu samudraanni cherukunesariki cheekati padindi.

Appudu Raamudu "Meerandaru chaalaa jaagrattagaa ee sainyaanni vididi cheyinchi, raakshasula baarina padakundaa ee vaanaraalanu 3 bhaagaalu cheyyandi" annaadu. Appudu konni kotla vaanaraalanu oka vaipu nilabettaaru. Kondamucchulanni oka vaipu nilabettaaru, bhallukaalani oka vaipu nilabettaaru.

Chandruni kaanthi kerataala meeda, kadulutunna neetimeeda padi merustundi. Chandrudini chusi pongutunna samudraanni, painunna chandrudini chustunte aascharyamgaa undi. Gaali cheta toyabadutunna neeru Chandruni kaantiki merustu vendi pallem laa undi. Paina aakaasamlo unna nakshatraalu samudram meeda pratiphalistu, agni choornam teesukocchi samudram meeda yevaro challesinattu unnaayi. Aakaasam samudram laa, samudram aakaasamlaa unnaayi. Renditiki tedaa teliyatam ledu. Aakaasam, samudram rendu kalisipoyinattu unnayi. Aakasamlo taaralu unnayi, samudramlo ratnaalu unnaayi. Kadulutunna meghaalatho aakaasam undi, kadulutunna tarangaalatho samudram undi ani aa samudram gurinchi Vaalmiki maharshi tanadaina saililo varninchaaru.
 
Aa samayamlo Raamudu samudram vanka chustu "Sita Lanka lo undipoyindi. Nenu ikkada undipoyaanu. Chandrudaa! Sita ninnu chustuntundi. Alaa chudabadda nuvvu naa vanka chuste naaku upasaanti kalugutundi. Atuvaipu nunchi vastunna gaali Sitaki tagili vaste naaku upasaanthi kalugutundi" annaadu.


Atupakka Lankalo mantrulatho kurchuni deenamgaa tala dinchukunna Raavanudu unnaadu. Appudaayana vaallatho "Jaragakudani pani jariipoyindi. Nenu Sitani apaharinchina vishayam mee andariki telusu kadaa. Raamudu naa meeda yuddhaaniki vastunnaadu. Ninna Hanumanthudu okkade vacchi ee Lankaa pattanaanni yentha peedinchaado meeru chusaaru. Ee maata cheppataaniki naku chaalaa siggugaa undi. Raamudu samudra teeraaniki vacchesaadu. Yelaagolaa samudraanni daatutaadu (Tana gudhachaarulu valla Raamudu samudra teeraaniki vacchaadu ani Raavanudu telusukunnaadu). Appudu manam RaamaLakshmanulatho, Vaanaramulatho yuddham cheyyaalsi untundi. Meerandaru kalisikattugaa naaku oka aalochana cheppandi. Mantrulandaru yekaabhipraayamgaa cheppina maata uttamamaina maata. Mantrulu tamalo taamu vibhedinchukuni, tama vibhedaalu pakkaki petti kalisi okkatigaa cheppina maatam madhyamamaina maata. Mantrulu vidipoyi, yevarimaanaana vaallu talo maata chebite, adi adhamamaina maata. Andukani naaku oka manchi maata cheppandi" annaadu.

Appudaa mantrulannaaru "Prabhu! Meeru deniki inthagaa benga pettukuntunnaaru. Meeru okanaadu Himaalayaalalo unna mee anna Kuberuditho yuddham chesi, aayanani oodinchi pushpaka vimaanam yettukocchaavu. Aayana unna intlonunchi aayanani tarimesi ee Lankaa pattanaanni meedigaa swaadheenam chesukunnaaru. Nee chellelaina Kumbheenasa bharta ayina Madhuvuni odinchi, akkadinunchi tecchukovalsina vastuvulanni tecchukunnaaru.
 
Paataala lankaloki velli akkadunna naagulani, takshaki, jati modalaina vaallani oodinchi, apaaramaina keerti gadinchaaru. Akkadi nunchi devalokaaniki velli devendrudini odinchaaru. Taruvaata yamalokaaniki velli, yamudini odinchaaru. Yamudu mimmalni chusi paaripoyaadu. Inthamandini kotti meeru yenduku bhayapadutunnaaru. Mee daggara Indrajit unnaadu. Indrajit mundu aa Raajakumaarulu yentha annaaru.

Inthalo mantrulalo okadaina Prahastudu lechi "Raavanaa! Nuvvu bhayapadavaddu. Nenu okkadini yuddhaaniki velite chaalu. Aa RaamaLakshmanulani iddarini samharinchi vastaanu. Ninnati rojuna pramattamgaa undatam valana aa vaanaraanni pattukolekapoyaamu" annaadu.

Appudu Durmukhudu ane mantri akkadiki raktam tho tadisina parighani pattukocchi " Nenu okkadine velli ee parighatho vaallani kotti vacchestaanu" annaadu.

Appudu Vajradanshtrudu annaadu " Raamudini mosam chesi geliche oka goppa pranaalika neeku chebutaanu. Mana daggara kaamarupulaina raakshasulu unnaaru. Vaallandarini Bharatudi sainyamlaa rupam maarchamani cheppi Raamudi daggariki pampi, "Ayodhyalo mukhyamaina pani vacchindi, Bharatudu chaalaa kastamlo unnaadu. Andukani nunnu tondaragaa rammannaadu" ani Raamuditho chebutaaru. Bharatudi meeda unna prema cheta Raamudu venakki tirigi vellipotaadu. Aa samayamlo mana sainyam samudraanni daati Raamudini kottestundi. Appudu vaanarulu andaru dikkulu patti paaripotaaru. Meeru aagnya ivvandi. Oka nimshamlo vellipotaamu" annaadu.

Appudu Nikumbhudu (Kumbhakarnudi kumaarudu) annaadu "Deeniki intha mosam yenduku. Nenu vaallani champesi, RaamaLakshmanulani tinesi vastaanu" annaadu.
 
Appudu Vibheeshanudu "3 vishayaalunna satruvu vishayamlone yuddhaaniki siddhapadaali. Aa raaju yemarupaatu tho unte yuddhaaniki vellatam telika. Maroka satruvutho peedimpabadutunna raaju meedaki vellatam telika. Daivamu pratikulamgaa unna raajumeedaki vellatam telika. Ee mudu lopaalu unna raaju meedaki dandayaatra cheyyatam telika. Kaani, meerandaru Raamudini champestaamu, kottestaamu ani yegurutunnaare, Raamudante antha chetakaani vaadilaa kanapadutunnaadaa. Raamudu ivaala yuddhaaniki vacchaadu. Apramattudai unnaadu. Daivamu aayana patla anukulinchi undi. Meeru Bharatudi sainyam laa vesham vesukuni velite telusukolenantha murkhudu kaadu. Nadulaku (toorpu dikkuki pravahinchevaatini nadulu antaaru), nadamulu (paschima dikkuki pravahinchevaatini nadamulu antaaru), bharta ayina samudraanni daati eevali odduki ninna Hanuma vacchi Lankaa pattanam anthatini kaalchesaaru. Mari ninna meeru Hanumanu yenduku pattukolekapoyaaru. Inni kotla mandi ikkadiki vacchinavaadini pattukolekapoyaaru. Meerandaru ivaala prabhuvu daggara nilabadi nenu kottestaanu, nenu champestaanu, nenu tinestaanu antunnaaru. Ivi mantrulu cheppavalasina maatalenaa. Mee maatalaki aalochana kaani, vichakshana kaani undaa.


Yuddhaaniki vellemundu satru sainyam balam yentha undi ani jaagrattagaa anchanaa veyyaali. Andulo pakshapaata buddhi undakudadu. Satruvuki manakannaa yekkuva balam unte veroka maargaanni aalochinchaali, satruvu kannaa manaki yekkuva balam unte, aanaadu yuddhaaniki vellaali. Asalu satruvu balam yemito, yenthamandi vastunnaaro, yevaru yetuvantivaaro meeru anchanaa vesaaraa.
 
Meeru okkasaari aalochinchandi. Raamudu yuddhaaniki raavalasina avasaram yemiti. Raamudi bhaarya ayina Sitammani maa anna Raavanudu yettukocchi Ashoka vanam lo pettaadu. Andukani Raamudu tana bhaaryani vidipinchukovataaniki yuddhaaniki vastunnaadu. Dharmam Raamudi patla undi. Dharmam yekkadunte akkada devatalu untaaru. Kaavuna devatala anugraham Raamudiki untundi. Meeru Raamudi meedaki yuddhaaniki veldaam ani yela anukuntunnaaru. Ye rakamgaa chusinaa Raamudide paicheyyi. Lankaki, raakshasulaki, Raavanudiki upadravam raakudadu anukunte, ye Sitamma kaaranamgaa ituvanti kalaham vastundo, aa Sitammani Raamudiki appagiste Raamudu yuddhaniki raadu. Tappu chesindi manam. Aa tappuni samardhinchukovataaniki inni kotla mandini panamgaa pettatam manchidi kaadu. Naa maata vini Sitammani iccheyyandi" annaadu.


Vibheeshanudu cheppina manchi maatalu cheviki yekkani Raavanudu tana mantrulani aa sabha nundi vellamani cheppi, taanu kudaa vellipoyaadu. Vibheeshanudu marunaadu udayam Raavanudu unna gruhaaniki vellaadu. Akkada konni vela mandi sthrilu unnaaru. Brahmanulu swasti vaachakaalu chebutunnaaru. Poojalu, agni kaaryaalu jarugutunnaayi. Raavanudu oka manchi talpam meeda kurchuni undagaa Vibheeshanudu akkadiki tala vanchi namaskaristu velli "Annayyaa! Ninna neeku sabhalo konni vishayaalu cheppabotunte vellipoyaavu kadaa. Neeku konni vishayaalu antaramugaa chebudaam anukunnaanu. Yendukante, e vishayaalu Lankalo andariki telusu. Nee mantrulaki kudaa telusu. Kaani neeku bhayapadi yevaru neetho cheppatam ledu. Nenu kudaa cheppakapote naa annani rakshinchukonivaadini avutaanani, nee meda prema cheta cheppataaniki vacchaanu.
 
Nuvvu yeppudaite Sitammani apaharinchi Lankaki teesukuvacchaavo, aanaati nundi naaku konni durnimittaalu kanapadutunnaayi. Yeppudainaa homam chedaam ani naalugu pullalu aa homagundam lo veste, praarambham nunchi kudaa agni peddadigaa raavatam ledu. Poga chuttumutti untundi. Anni homagundaalaloni agni kudaa pogathone untundi. Nippuravvalu bayatiki kanapadutunnaayi. Agnisaalalaloki, vedasaalalaloki, pujaagruhamloki viseshagaa paamulu vastunnaayi. Annitini minchi, tellavaarujaamuna homam cheddamani paayasam kaani, tene kaanu pettukunte, vaatinindaa cheemalu patti untunnaayi. Ivanni kudaa amangalakaramaina sakunamulu.


Aavu paalu teesukocchi pettagaane avi virigipotunnaayi. Yenugulaku madajalaalu kaarakundaa alaa nilabadi untunnaayi. Gurraalu utsaahamgaa sakilinchatam ledu. Deenamgaa sakilistu kannula venta neeru kaarustunnaayi. Gaadidalu, kanchara gaadidalu, ontelu modalaina jantuvula meeda unna ventrukalu tamantha taamuga udi padipotunnaayi. Pasu vaidyulani teesukocchi vaatiki vaidyam cheyinchinaa, aa jaati mrugaala meeda ventrukalu nilabadatam ledu. Kaakulu gumpulu gumpulugaa vacchi, illa meeda kurchuni ade panigaa arustunnaayi. Pratiroju graddalu illa meeda kurchuntunnaayi. Aranyamlo unde nakkalu pagati vela, raatri vela oori polimeralakocchi peddagaa yedustu arustunnaayi. Kruramaina mrugaalu bhayankaramaina dhwanulu chestunnaayi. Andukani Sitammani teesukelli manam Raamudiki appachepdaamu" annaadu.

Appudu Raavanudu Vibheeshanudi vanka kopamgaa chusi "Ivanni neeku yekkada kanapadutunnayi raa. Naaku yekkadaa kanapadatam lede. Raamudu yuddhaaniki Devendrudini teesukocchinaa sare, Sitani ivvanu. Ika nuvvu vellavacchu" annaadu. Vibheeshanudu tala vanchukuni vellipoyaadu.

Tana manasu nirantaram parakaantha yandu unduta cheta, sodarudu cheppina manchi maata vinakapovatam cheta, Raavanaasurudu rojurojuki krusinchipotunnaadu.
 
Taruvaata Raavanudu oka goppa radham yekki andarini sabhaa mandapaaniki rammannaadu. Andaru sabhalo kurchunnaaka aayanantaadu "Nenu Sitani apaharinchuku teesukuvacchina maata parama vaastavam. Aa samayamlo kumbhakarnudu nidrapotunnaadu kanuka nenu vaadiki cheppaledu. Prahasthaa! Velli Kumbhakarnudini teesukuraa" annaadu.


Taruvaata aa sabhani uddesinchi, Raavanudu annaadu "Mudu lokalalo Sitakannaa andagatte ledu. Kanuka nenu aameni apaharinchi teesukocchaanu. Pratiroju sannati naduma kaligina Sitani chustunte, naalo kaama prachodanam perigipoyi nenu tattukolekapotunnaanu. Aa kaamam yekkuva avvatam valana nenu neerasinchipotunnaanu (Aa Raavanudu Sitamma gurinchi inkaa neechamga varnistaadu. Adi ikkada baagodani raayatam ledu). Nenu Sitani apaharinchi teesukocchaaka "Raamudu okavela tirigi vastaademo, oka samvatsara kaalam chuddaam" ani Sita nannu adigindi. Oka samvatsaram varaku naa mancham yekkanu annadi. Ponile oka samvatsarame kadaa ani gaduvu icchaanu" annaadu.

Appudu akkadiki vacchina Kumbhakarnudu "Nuvvu chesina pani parama tappu. Ippudu maa andarini pilichi, yemi cheyyanu ani antaav enti. Ee maata nuvvu apaharinche mundu adagaali. Raaju oka nirnayam chesemundu nyaayaanyaayaalu baagaa aalochinchaali. Yuktaayukta vichakshana lekundaa chapala chittam tho raaju kaani nirnayam cheste, aa nirnayam nunchi bayata unnavaaru prayojanam pondutaaru. Nuvvu tondarapadi Sitani teesukuvacchaavu. Nee adrustam baagundi kaabatti inkaa Raamudi chetilo chacchipokundaa bratiki unnaavu. Yedo tappu chesaavu sare. Inka bengapettukovaddu. Haayigaa lopaliki velli madhyam taagi, nee kaanthalatho sukhamgaa viharinchu. Nenu unnaanu kadaa. Nenu velli aa RaamaLakshmanulanu samharinchi, aa vaanarulu andarini tinesi vastaanu" annaadu.

Appudu Mahaapaarshudu ane mantri annaadu "Oka kodipunjuki korika kaligite kodipettani tarimi, balaatkaaramgaa daanini anubhavistundi. Alaa nuvvu kudaa Sitani anubhavinchu" annaadu.
 
Raavanudu aa Mahaapaarshudini daggariki pilichi, "Yentha goppa aalochana cheppaavu. Kaani naaku oka saapam undipoyindi. Okanaadu nenu Brahma sabhaki veltunnappudu Punjakasthala ane apsarasa nannu chusi daakkundi. Appudu nenu aameni venta tarimi, vivastranu chesi anubhavinchaanu. Bahusaa aavida Brahmagaariki cheppi untundi. Andukani Brahmagaaru nannu pilichi "ikamundu neeyandu manasu leni sthrini nuvvu balaatkaaramgaa anubhaviste, uttara kshanam nee sirassu nooru mukkalavutundi" ani Brahmagaaru sapinchaaru. Andukani nenu Sita joliki vellaledu" annaadu.


Appudu Vibheeshanudu paiki lechi annaadu "Mee andariki Raamudante chaalaa telikagaa undi. Sitamma ante meeku chaalaa chulakanagaa undi. Okka vishayam gnaapakam pettukondi. Kumbhakarnudu kaani, Indrajit kaani, Raavanaasurudu kaani, Mahaapaarshudu kaani, Mahodarudu kaani, Nikumbhudu kaani, veerevvaru Raamudi joliki vellaleru" annaadu.

Appudu Prahasthudu "Yemitayyaa Vibhishaanaa alaa maatlaadutunnaavu. Mana prabhuvu devadaanavulani yenthamandini oodinchaadu. Asalu manaki bhayam anna maata ippativaraku teliyadu. Atuvanti nuvvu yenduku Raamudini chusi bhayapadutunnaavu" annaadu.

Vibheeshanudu "Ikshwaaku vamsasthudaina aa Raamudu parama dharmaatmudu. Meeku lenidi, aayanaki unnadi dharmam okkate. Dharmam yekkada untundo akkada vijayam untundi. Prahasthaa! Neekemi telusani maatlaadutunnaavu. Yeppudainaa graddha rekkalu kattabadina Raama baanaalu nee vakshasthalam lo naatukuni nee gundelu cheeresi unte nuvvu ilaa maatlaadi undevaadivi kaadu. Neeku Raama baanam ruchi yelaa untundo teleedu kaabatti ilaa pravatistunnaavu. Meerandaru batakaalanukunte, andaru kalisi maatlaadukuni oka nirnayam cheyyandi. Raavanudi meeda tiragabadandi. Aayanaki buddhi cheppandi. Sitammani iccheyyandi. Alaa cheste meeru bratukutaaru. Lekapote nasinchipotaaru" annaadu.
 
Aa sabhalone unna Indrajit paiki lechi "Veeryamlo kaani, paraakramamlo kaani, balam lo kaani, tejassu lo kaani maa tandri Raavanaasurudu, aayana tammudu Kumbhakarnudu saatilenivaaru. Nuvvu pourushaheenudigaa yelaa puttaavu pinatandri! Paddaakaa, "Raamudu vacchestaadu" ani maatlaadtunnaavu. Yendukintha bhayam neeku. Yem chestaadu Raamudu vaste" annaadu.


Appudu Vibheeshanudu "Nuvvu baaludivi. Neekem teliyadu. Ninnu ee sabhaloki teesukocchinavaadini, ninnu, champaali. Neekem telusani ikkadiki vacchaavu. Ee sabha lo mee naanna parasthri yandu tanakunna kaamam gurinchi maatlaadutunte vinataaniki neeku siggugaa ledaa. Nee pourusham, nee paraakramam Raamudi mundu nilabadaledu. Leniponi vyagrata tecchukuni virraveegakuraa Indrajit. Kurcho" annaadu.

Appudu Raavanudu annaadu "Intlo pagabattina paamu tirugutunte aa paamu tho kalisi intlo undacchu. Satruvu ani telisi, aa satruvu unna chota undacchu. Kaani mitra roopam lo undi satruvugaa pravartistunnavaaditho kalisi undakudadu. Poorvam konni yenugulu sarovaramlo undevi. Aa yenugulu cheppina maatalani neeku chebutaanu, jaagrattagaa vinu Vibheeshanaa. Aa yenugulu annaayi "Manaki agni valla bhayam ledu. Paasaala valla bhayam ledu. Neeti valla bhayam ledu. Manaki mana jaati valle bhayam" annaayi. Ninnu chuste naaku aa maata nijam anipistundi. Aavule aiswaryamu, brahmanule tapassu, sthrilade chaapalya buddhi, bandhuvula valana bhayamu kalugutaayi. Naaku neevalle bhayam vestundi. Ivaala nannu andaru keertistunte nuvvu chudalekapotunnaavu. Nuvvu naaku tammudivi kaadu, nuvvu naa satruvuvi" annaadu.
 
Appudu Vibheeshanudu annaadu "Nuvvu naakannaa mundu puttinavaadivi. Tandri taruvaata peddannagaaru tandrilaanti vaaru. Nuvvu naaku tandrilaanti vaadivi kanuka, ninnu rakshinchukovaali ane buddhitho naaku tochina salahaa cheppe prayatnam chesaanu. Naakannaa peddavaadini adhikshepinchaali anna korika naaku yennadu ledu. Okavela nenu yedanna porapaatugaa maatlaadi unte nannu kshaminchu. Ninnu pogudutu gotulloki dimpevaallu, tappudu salahaalu cheppevaallu chaalaa mandi dorukutaaru. Yadaardhamaina salahaa cheppi ninnu gattekkinchevaadu yekkado okadu untaadu. Alaa cheppevaadu dorakadu, cheppinaa vinevaadu dorakadu. Nenu ikkada undatam valla neeku bhayam yerpadutundani annaavu. Kaabatti, nenu neeku pramaadakaram gaa unnaanu, nee keertini orvalekapotunnaanu kaabatti, nenu neku yeppatiki kantakudini avutaanu annaavu kaabatti, nenu ikkadanundi vellipotaanu. Ippatiki naa korika okkate, nee parijanam, ee Lanka, raakshasulu, nee bandhuvulu, andaru sukhamgaa undandi" ani cheppi, Raavanudiki namaskarinchi vellipoyaadu. Aayanathopaatu maro naluguru raakshasulu aayantho vellipoyaaru. Aa ayiduguru okesaari aakaasamandalam loki yegiripoyaaru.

Sundara kaanda- Muppai aidava roju

Hanumanthudu icchina ungaraanni teesukunna Sitamma "Naayanaa Hanumaa! Lakshmanudu, Bharatudu, Satrughnudu, Kousalya, Sumitra, Kaikeyi, Kosala desamlo unna samasta janulu, Sugreevudu, vaanaramulu kusalame kadaa" ani palu prasnalu adigaaka, "Raamudiki naakannaa yekkuva ayinavaaru yevaru leru. Nenu pakkana lekapovatam valla Raamudu taanu yelaa pravartinchaalo alaa pravartinchatam lo vaikalyaanni pondaledu kadaa. Raamudu kevalam tana porusham meedane aadhaarapadi, daivamunu tiraskarinchi tirugutunnaadaa, leka tana pourushaanni poortigaa vidichipetti, bhagavantudini maatrame viswasinchi tirugutunnaadaa. Raamudiki nenu gnapakam unnaanaa. Nannu taluchukuntaadaa. Raavanudini, raakshasulani nigrahinchaali ante Raamudu akkadanundi astraprayogam cheyyaledaa. Raamudu astra prayogam cheyyakundaa naayandu yenduku upeksha vahinchaadu. Naaku Raavanudu kevalam 12 nelala gaduvu icchaadu. Andulo 10 nelala gaduvu poorti ayyindi. Inka 2 nelalu maatrame vaadu nannu bratakanistaadu. Kaani nenu oka nela maatrame bratiki untaanu. Ee okka nela lopala Raamudu vacchi nannu vidipiste sari. Okavela Raamudu raakapote nenu praanamulu vidichipettestaanu. Nenu inka oka nela maatrame jeevinchi untaanu ani Raamudiki nivedinchu" annadi.


Sitamma alaa baadhapadutu cheppina maatalu vinna Hanumanthudu sirasu meeda chetulu pettukuni, "Yendukanna alaa kheda padataavu. Malayamu, Vindhyamu, Meru modalaina parvatamula meeda ottu petti chebutunnaanu. Maa vaanaramulu tene, kandamulamula meeda ottu petti chebutunnaanu. Raamudu neeyandu viseshamaina prematho unnaanu. Aayana yenthagaa tapistuntaadu ante, yekkadainaa oka andamaina padmamu kanapadite, Haa Sitaa antuntaadu. Vaanprasthullaagaa Raamudu kudaa suryaasthamayam ayyaaka saatvikamaina aahaaram teesukuntaadu. Nirantharamu nee gurinche dhyaanam chestunnaadu. Pratikshanam sokistune unnaadu. Raamudu Prasravana parvata guhalo padukuni unnappudu onti meeda tellu, jerrulu paakinaa kaani aayanaki spruha undatam ledu.
 
100 Yaagamulu chesina Airaavatam meeda kurchunna Indrudi daggara Sachidevi unnattu, Prasravana parvata guhalo kurchunna Raamudi daggariki ninnu teesukelli dimputaanamma. Yagnyamlo vesina Havissuni Havyavaahanudaina agnidevudu yentha pavitramgaa teesukeltaado, alaa nannu teesukelli Raamudi paadaala daggara pedataanu. Amma, nuvvu vacchi naa veepu meeda kurcho" annaadu.


Kaani appatidaakaa Hanumanthudu chaalaa chinnagaa undatam valana Sitamma Hanumani chusi phakkuva navvi, "yentha maata annaavoi Hanuma. Nuvve intha swaroopam. Aa veepu meeda nenu kurchonaa. Nannu ee samudraanni daatinchi teesukeltaavaa. Nee vaanara buddhini bayatapettaavu kadaa" annadi.

Sitamma maataki aligina Hanumanthudu tana swaroopaanni Sitammaki chupinchaali anukuni, meru parvata sikharaalu aakaasaanni chumbistunnattut yelaa untaayo, alaa parvata swaroopaanni pondaadu. Appudu Hanumanthudu pedda paadaalatho, balisina todalatho, sannati nadumutho, visaalamaina vakshasthalamtho, sankhamlaanti kantham tho, kaalchina penem laanti mukham tho, pacchati kannulatho, pedda sirojamulatho, parighalavanti bhujamulatho nilabaddaadu.

Hanumanthudini alaa chusina Sitamma aascharyapoyi, "Naayanaa! Naaku telusu nuvvu yevarivo. 100 yojanaala samudraanni daati vacchinappude nuvvu yevaro gurtinchaanu. Ilaa raagaligina sakti garutmantudiki undi. Nee tandri vaayudevudiki undi. Neeku undi. Nuvvu intha samardhudivi kaakapote Raamudu ninnu naa daggariki pamparu. Nenu nee veepu meeda kurchuni aavali odduki vaccheppudu nenu samudramlo padipovacchu. Lekapote raakshasulu nee daggariki adduraavacchu. Appudu neeku vaallaki yuddham jaragavacchu.
 
Aa samayamlo nuvvu vaallatho yuddham chestaavaa leka nannu kaapaadukuntaavaa. Okavela ye kaaranam chetanainaa nenu malli Raakshasulaki dorikite, Raavanudu nannu yevariki teliyani pradesamlo daachavacchu. Anducheta nenu nee veepu meeda kurchuni aavali odduki raavatam kudardu. Amma! Nenu yuddham cheyyagalanu. Ninnu kshemamgaa Raamudi daggariki teesukuveltaanu ani antaavemo. Nenu spruha lo undagaa, telisi telisi Raamudini tappa veroka purushudini naa chetitho sprusinchanu. Raamude vacchi Raavanudini samharinchi, naa cheyyi pattukuni ee samudraanni daatinchaali" annadi.


Appudu Hanumanthudu "Oka narakaanthagaa undi inni kastaalu padutu, ituvantappudu kudaa 'Nenu raanu' anatam neeke chellindi. Nuvvu naa veepu meeda kurchuni raanu antunnaav kadaa. Poni Raamudi daggariki nenu velli, vignyaapana cheyyataaniki yedanna oka abhignyaanaanni kataakshinchu talli" annaadu.

Appudu Sitamma annadi "Okaanokappudu aranyavaasam chestunnappudu Chitrakuta parvata sikharaala meeda aasramaanni nirminchukuni akkadunna tapobhoomulalo nenu, Raamudu viharistu undevaallamu. Atuvanti samayamlo eesaanya parvataaniki pakkana unna oka chinna parvatam meeda meemu viharistunnaamu. Appudu Raamudu akkadunna kolanuloni nellalo aadukuni, tadibattalatho parigettukuntu naa daggariki vacchi naa pakkana kurchunnaadu. (Raamudiki Raavanudiki appativaraku yetuvanti satrutvam ledu). Inka konni samvatsaraalalo aranyavaasam poortiayyi Ayodhyaki vellipotaadu. Avataara prayojanam kosam Raavanudu Sitammani yelaago apaharistaadu. Kaani Sitammaki yedannaa apakaaram jarigite Raamudu yelaa spandistaado chudaam ani devatalu Indrudi kodukaina Kaakaasurudu ni pampaaru. Aa Kaakaasurudu kaaki roopamlo parvatam meeda untaadu). Aa samayamlo nenu konni maamsapu orugulu (vadiyaalu) akkada yendapettaanu. Naa pakkana kurchunna Raamudu santoshamgaa neetho maatlaadutunnaadu.
 
Appudu Kaakaasurudu ane Kaaki akkadiki vacchi aa orugulani tinatam praarambhinchindi. Appudu nenu oka mattigaddani teesi aa kaaki meeda visiraanu. Appudu pakshi naa vakshasthalam meeda vaali, tana mukkutho gaadi vesi naa maamsam peekindi. Aa baadhalo nenu gilagilalaadatam valana naa vaddaanam jaarindi. Nenu aa vaddaanaanni teesi kaaki meedaki visarabote Raamudu chusi navvi, "Sita! Kaaki meedaki bangaaru vaddaanam visurutaavaa" annaadu. Taruvaata nenu aa baadhani oorchukovataaniki Raamudi odilo tala pettukuni nidrapoyaanu. Nenu alaa Raamudi odilo tala pettukuni unnanthasepu aa kaaki raaledu.

Malli konthasepatiki nenu nidralechaanu. Appudu Raamudu naa odilo tala pettukuni nidrapotunnaadu. Appudu malli Kaakaasurudu ane kaaki vacchi, naa vakshasthalam meeda kurchuni, malli gattigaa naa sareeramloki podichi, naa maamsaanni tinnadi. Appudu naa sareeram nundi netturu kaari Raamudi nuduti meeda padindi. Appudu Raamudu lechi inta netturu yekkadidi ani chusesariki, vakshasthalam nudi netturu kaarutu, yedustu nenu kanapaddaanu. Appudaayana notinundi aprayatnamgaa oka maata vacchindi. Yevaduraa ayidu talala paamutho aatalaadinavaadu" ani gardinchaadu. (Sitammani panchamukha gaayatrigaa Raamudu aanaadu lokaaniki cheppaadu). Appudaayana chuttu chusesariki mukkuki netturu tho, maamsam mukkatho, kaallaki netthuru tho kaaki kanapadindi.

Appudu Raamudu akkada unna oka darbhani teesi, daani meeda brahmastraanni abhimantrinchi vidichipettaadu. (Mantrapuritamaina astraalani prayogincheppudu baanaale avasaramledu. Denimeeda ayinaa aa mantraanni abhimantrinchi prayoginchavacchu). Appudu aa Bramhaastram kaaki ni tarimindi. Aa kaaki mudu lokaalu tirigi andari daggariki vellindi. Kaani andaru " Raamudu champutaanu ani astra prayogam cheste, memu rakshinchalemu. Nuvvu vellipo" annaaru. Aa kaaki anni chotlaki tirigi tirigi Raamudu unna chotaki vacchi, namaskaaram chestu padipoyindi. (Mantram tho abhimantrinchina astraaniki oka maryaada untundi. Vennu chupinchi paaripotunnavaadini aa astram kottadu.
 
Yeduru tirigi yuddham chesinavaadine adi kodutundi. Kaakaasurudu aa Bramhaastraaniki yeduru tiragakundaa vennu chupinchi paaripotunnaadu kanuka adi aayanani samharinchaledu).


Raamudu aa Kaakini chusi, naa daggariki vacchi padipoyaavu kanuka nuvvu naaku saranaagati chesinatte. Andukani nenu ninnu vidichipedtunnaanu. Kaani okasaari Bramhaastram vesina taruvaata praanamulatho samaanamainadaanni iccheyyaali. Mari nuvvu yemistaavu" ani Kaakaasurudini Raamudu adigaadu.

Appudu Kaakaasurudu tana kudi kannuni Bramhaastraaniki aahaaramgaa Raamudiki namaskaaram chesi, Dasaradhudiki namaskaaram chesi vellipoyaadu. Aanaadu oka kaaki meeda bramhaastram vesina Raamudu ivaala yenduku oorukunnaado aalochinchamani okasaari Raamudiki cheppu" ani Sitamma Kaakaasura vruttaantaanni Hanumaki cheppindi.

Taruvaata Sitamma annadi "Satruvulani samharinchagala samardhata kaligina O Hanuma! Naa valla chinnado peddado oka porapaatu jarigiuntundi. Maa attagaaru Kousalya devi lokamunanthatini rakshinche kodukuni kannadi. Aa Raamudi paadaalaki saanjali bandhakamgaa namaskarinchaanu ani cheppu. Dasaradha mahaaraaju maraninchinaa kudaa Raamudu aa baadhani pondaledu ante Lakshmanudu pakkana undatame kaaranam. Vadinani tallilaa chuse swabhaavam unnavaadu Lakshmanudu. Lakshmanudu naaku kodukutho samaanamainavaadu. Aa Lakshmanudini kusalamu adigaanu ani cheppu. Sugreevudini kusalam adigaanu ani cheppu. Hanumaa! Nee vaakkula dwaaraa Raamachandramurty manasulo naa yandu unna premani uddeepimpa chesi nannu tondaralo teesukuvellettu cheyyi" annadi.

Appudu Hanumanthudu "Amma! Kaakaasura vruttantam cheppaavu. Deenithopaatu inkoka abhignyaanaanni istaavaa, teesukuveltaanu" annaadu.
 
Appudu Sitamma tana pavita konguki katti unna muta vippi, andulo unna chudaamani icchindi.(Chudaamani samudrajalaala nundi paiki vacchindi. Daanini Devendrudu Janakudiki oka yaagamlo bahukarinchaadu). Ee chudaamanini vivaaha samayamlo naa sirassuyandu maa amma alankarinchindi. Nuvvu deenii Raamudiki ivvu. Appudu Raamudiki yekakaalamlo mugguru gnaapakaaniki vastaaru. Maa amma, Dasaradhudu, nenu Raamudiki jnaapakam vastaamu" annadi.


Hanumanthudu aa chudaamanini kannulaku addukuni, Raamudu icchina ungaraanni yelaa bhadraparuchukunnaado, alaa chudaamanini kudaa jaagrattagaa bhadraparuchukunnaadu. Sitamma aabharanam chetilo padagaane aayanaki viseshamaina sakthi, dhairyam kaliindi.

Malli Sitamma annadi "Okanaadu nenu Raamuditho kalisi viharistunna samayamlo naa nosatana pettukunna tilakam marugunapadindi. Appudu Raamudu akkadunna oka kunkuma silani aragadeesi naa bugga meeda chukka pettaadu. Ee vishyaanni kudaa Raamudiki gnaapakam cheyyi" annadi.

Appudu Hanumanthudu "Nenu bayaluderataanu" ante, Naayana! 10 nelalu nunchi ikkada untunnaanu. Kaani okkanaadu Raamanaamam vinaledu. Innaallaki nuvvu vacchi Raamakadha cheppaavu. Naa manasu pongipoyindi. Antha tondaragaa nuvvu vellipotaanu ante naku chaalaa bengagaa undi. Yekkadainaa oka rahasyamaina pradesamlo ivaala undi, repu naaku kanapadi malli okasaari aa Raamakadha naaku cheppavayyaa. Ivaaltiki undipo Hanumaa" ani, intinundi dooramgaa vellipotunna kodukuni kannatalli adiginattu Sitamma Hanumanthudini adigindi.

Appudu Hanumanthudu annaadu "Amma! Nuvvu bengapadavaddu. Raamudu kudaa nee meeda benga pettukuni sokistunnaadu" annaadu.

Appudu Sitamma "Nuvvu cheppina maata naaku malli sokam kaligistundi. Raamudu naakosam sokistunnaadu anna maata chaalaa baadhagaa undi. Hanumam nuvvu vastaavu. Garutmantudu vastaadu. Vaayudevudu vastaadu 100 yojanaala samudraanni daati. Inka yevaru raaleru ikkadiki. Mari Raavana samhaaram yelaa jarugutundi" ani adigindi.
 
Mat visishtah cha tulyah cha santi tatra vana okasaha



Mattah pratyavarah kaschan na asti sugreeva sannidhou

Hanumanthudu annaadu "Sugreevudi daggara naatho samaanamaina balam unnavaallu unnaaru. Naakannaa adhikamaina balam unnavaallu unnaaru. Kaani naakannaa takkuva balam unnavaadu Sugreevudi daggara ledu. (Ee maata Hanumanthudi vinayaaniki nidarsanam). Nenu velli Raamudiki cheppi tondaralone vaanara sainyamtho Lankaa pattanaaniki vacchi, Raavanudini samharistaamu" annaadu.

Hanumanthudu Sitamma daggara selavu teesukuni uttara dikkuki vacchi "Lankaa pattanaaniki raavatamu aipoyindi, Sitamma talli darsanam ayipoyindi. Aa Raavanudiki oka maata chebudaamu. Yemanna prayojanam untundemo. Kaani darsanam ivvamani adigite vaadu yelaago ivvadu. Andukani veediki atyanta priyamaina ee pramadaavanaanni (Ashoka vanam) naasanam cheste, vaade nannu pilustaadu" ani anukuni, bheemarupudai aa Ashoka vanam meeda yegiraadu. Appudaayana todala vegaaniki akkadunna chetlanni virigipoyaayi. Alaage Hanuma chesina mahaa naadaaniki akkadunna pakshuluanni gundelu baddalai kindapadipoyayi. Aayana akkadunna sarovaramlo neellani bayatiki todesaadu.
 
Alaa Hanuma chestunna vidhvamsaaniki akkadunna raakshasulu ulikkipadi lechaaru.


Akkadunna raakshasa sthrilu Sitamma daggariki vacchi "Ee kothi chaalaa chinnadigaa unnappudu ee chettu meeda kurchuni undatam chusaamu. Aa kothi nee daggariki vacchi kichakichalaadinattu maaku anumaanam. Aa kothi yevaru" ani adigaaru.

Appudu Sitamma annadi "Paamu kaallu paamuki teliyaali. Aayana raakshasudo, verokado telusukune sakti naakekkada undi. Aayanevaro meeke teliyaali. Naku teliyadu" annadi.

Appudu aa Raakshasa sthrilu parugu paruguna Raavanudi daggariki velli, "Yekkadinundi vacchindo kaani mahaa vaanaramu okati vacchindi. Adi Indrudi dootho, Kuberudi dootho, Vishnuvu dootho, Yamudi dootho maaku teliyadu. Adi Ashoka vanam anthatini naasanam chestundi. Kaani Sita kurchunna Simsuvaa vrukshaanni maatram adi vadilipettesindi. Alasata cheta vadilipettindo, kaavaalani vadilipettindo teliyadu. Alasata anukovataaniki veeluledu. Yendukante intha Ashoka vanaanni naasanam chesina vaanaraaniki Simsuvaa vrukshaanni naasanam cheyyatam pedda lekkhaa. Adi kaavaalane vadilipettindi. Nuvvu ye kaanta meeda ayite manassuni, kaamaanni unchhaavo, aa Sita tho ee vaanaram maatlaadindi" ani cheppaaru.

Appudu Raavanudiki yekkada leni kopam vacchi, 80,000 raakshasa kinkarulani pilichi, "Meerandaru velli aa mahaavaanaraanni patti bandhinchandi. Lekapote samharinchandi" ani cheppi pampinchaadu.

Jayatyatibalo Raamo Lakshmanascha mahaabalaha
Raajaa jayati Sugreevo Raaghavenaabhipaalitaha
Daasoham kosalendrasya Raamasyaaklishta karmanaha
Hanumaan satrusainyaanaam nihanthaa maarutaatmajaha
na Raavana sahasram me yuddhe pratibalam bhavet
silaabhistu praharataha paadapaischa sahasrasaha
Ardhayitwaa pureem lankaa abivaadya cha maidhileem
Samruddhardho gamishyaami mishataam sarvarakshasaam

(Ee shlokaalani jayamantram antaaru).
 
Aa samayamlo Hanumanthudu akkada unna toranam meeda kurchuni ee Jaya mantraanni cheppaadu. "Raamudu, Lakshmanudu, viseshamaina balam tho vardhillutunnaaru. Aa Raamudi cheta rakshimpabadina vaanara raajaina Sugreevudu Jayamu cheta sobhillutunnaadu. Atuvanti Raamudiki daasaanudaasudini nenu. Naa peru Hanuma. Nenu yuddhamlo verugaa aayudhamulu vaadanu. Ee Raavana sainyaanni naa arikaalla kindha petti tokkestaanu. Naa pidi guddulatho champestaanu. Pedda pedda chetlatho, raallatho, kodataanu. Veyyimandi Raavanaasurulu naa bhujaala kindha oka keetakam tho samaanam. Nannu aapagaligevaadu ee Lankaa pattanam lo ledu. Sitammaki namaskarinchi yelaa vacchaano, alaa ee samudraanni daati vellipotaanu. Nannu pattagalige monagaadu ee Lankaapattanam lo ledu" ani Jaya mantraanni cheppaadu.


Appudu aa 80,000 kinkarula mooka Hanumanthudi meedaki rakarakamulaina aayudhamulu vesaaru. Chanda prachandudaina Hanumanthudu aa toranaaniki unna inupa parighani okadaanni peeki vaalla andarini daanitho kottaadu. Kallu musi teriselogaa akkada aa raakshasula maamsapu muddalu, raktapu marakalatho aa praantham nindipoyindi. Malli aayana toranam yekki kurchunnaadu. Appudu aayanaki dooramgaa veyyi sthambhaalatho oka praasaadam kanipinchindi. Appudu aayana aa praasaadam meedaki yekki nilabadi pedda naadam chesaadu. Aa naadam vinesariki Lankaapattanam lo konni vela mandi gundelu baddalu ayyaayi. Chevula venta,mukkula venta raktam kaari chanipoyaaru. Appudaayana todalu kottaadu. Aa sabdaaniki konthamandi raakshasulu chanipoyaaru. Taruvaata aa praasaadaaniki madhyalo unna bangaaru sthambhaanni peeki gaalilo giragiraa tippite, aa vegaaniki andulonunchi agni putti, aa praasaadam anthaa kaalipoyindi. Akkada kaapalaa unna 100 mandi raakshasulani kudaa kotti champesaadu.
 
Appudaayana "Maa vaanaramulalo 10 yenugula balam kaliginavaaru, 100 yenugula balam kaliginavaallu, 1000 yenugula balam kaliginavaallu, 10,000 yenugula balam kaliginavaallu, anthakannaa yekkuva balam unnavaallu unnaaru. Bhoomiki addamgaa yegaragaligevaallu, niluvugaa yegaragaligevaallu ee bhoomandalam anthaa Sitamma kosam anveshistunnaaru. Vaallevaru mimmalni vidichipettaru. Sugreevude bayalderi Lankalo adugupettinanaadu, ee Lanke ledu, meeru leru, aa Raavanudu ledu. Dharmaatmudaina Raamuditho vairam pettukunna kaaranam cheta meerandaru maadi masaipotaaru" ani cheppi malli toranam meedaki vacchi Jaya mantram cheppaadu.


80,000 mandi chanipoyaaru anna vishayam telusukunna Raavanudu Prahasthudi kumaarudaina Jambumaalini pampaadu. Gaadidhalu punchina radham yekki Jambumaali yuddhaaniki vacchaadu. Appudu Hanumanthudu aa Jambumaali meedaki oka pedda raayini visiraadu. Baanamulatho Jambumaali aa raayini kotti mukkalu chesaadu. Taruvaata Hanumanthudu oka saala vrukshaanni peeki visiraadu. Kaani chettu meeda padakamunde daanini Jambumaali kandamulugaa kottaadu. Taruvaata aa Jambumaali Hanumanthudi nuduti meeda, vakshasthalam meeda baanamulatho kotttaadu. Aa debbalaki aayana sareeram nundi raktam kaarindi. Hanumanthudu malli oka parigha peeki, giragiraa tipputu pidugu vacchi padinattu aakaasamloki yegiri vaadimeeda padi aa parigha tho kottaadu. Aa debbaki Jambumaali radham, sirassu, chetulu, gaadidhalu modalainavi yemi kanapadaledu. Malli aayana toranam yekki Jaya mantraanni cheppatam praarambhinchaadu. Akkadunna raakshasulandarini kaalla kinda petti tokkesaadu. Mokaallatho kummesaadu. Chetulatho guddesi, akkadunna raakshasulandarini samharinchaadu.
 
Jambumaali, Jambumaali venaka vellina sainyam anthaa maraninchindi ani Raavanudiki kaburu vellindi. Appudu Raavanudu tana 7mantrula kodukulani Hanuma paiki yuddhaaniki pampinchaadu. Vaallu anni vaipulanundi Hanuma meedaki baana prayogam chesaaru. Appudu Hanumanthudu tana sareeraanni peddagaa penchesi, aakaasamloki yegiri, okkasaari kindha padipoyaadu. Aayana kindha padi chaalaa mandi chanipoyaaru. Migilinavaaru gundelani tana gollatho gillesi champesaadu. Konthamandini pallatho koriki champesaadu. Appudaa praantham tegipoyina talalatho, chacchipoyina yenugulatho, pacchadaipoyina sareeraalatho, virigipoyina radhaalatho undi.

Vellina mantrula sutulu chanipoyaaru anna vaartha Raavanudiki cherindi. Appudu aayana 5 senaagra naayakulani pilichi, "Meeru aa vaanaraanni jaagrattagaa pattandi. Adi saamaanyamaina vaanaram kaadu. Nenu yendharo maharshulani baadha pettaanu. Vaallu andaru tama taposhaktulani dhaaraposi srushtinchina mahaa bhootam ayyi untundi" annaadu. Virupaaksha, Yupaaksha, Durdhara, Praghasa, Bhaasakarna ane 5 senaa naayakulu velli Hanumanthuditho yuddham modalupettaaru.

Vaallallo Durdharudu vesina mudu inupa baanamulu Hanumanthudi talalo tagilaayi. Aagrahinchina Hanumanthudu aakaasam loki yegiri tana sareeraanni penchaadu. Aakaasamlo Hanumanthudu yegiraadu ani aa senaanaayakulu alaa chusaaru. Anthe, aayana gabukkuna aa Durdharudi radham meeda padipoyaadu. Hanumanthudi sareeram kindha Durdharudu,aayana radham, anni pacchadaipoyi unnaayi. Migilinavaarilo iddaru aayana vaipu parugulu teesaaru. Appudu Hanumanthudu oka pedda chettuni pekalinchi daanitho aa iddarini kottaadu. Aa debbaki aa iddaru maraninchaaru. Taruvaata migilina iddarini samharinchaadu.
 
Ee vaartha vinna Raavanudu sabhalo atu itu teripaaraa chusi, tana chinna kumaarudaina Aksha kumaarudi meeda aayana chupulu aagaayi. Tandri tana vanka chudagaane aa Aksha kumaarudu prajwarillutunna agnilaa paiki lechi, santoshamgaa yuddhaaniki vellaadu. Aa pillavaadini chudagaane, "Ee pillavaadu yentha baagunnaadu. Chinnavaade kaani chustunte agnihotram laa unnaadu. Kaasepu veeditho yuddham cheddaamu" ani Hanumanthudu anukunnaadu. Aksha kumaarudu vesina baana parampara nundi Hanumanthudu sukshma rupam lo dorakakundaa tirugutunnaadu. Appudu aa Aksha kumaarudu Hanumanthudi sareeramlo khaali lekundaa baanaalu kottaadu. Appdu Hanumanthudu "Devatalu kudaa veedi yuddhaanni chusi santoshistaaru. Kaani intlo agni undani chustu oorukunte, illu antukuntundi. Ika veedini champavalasinde" anukuni, aakaasamloki yegiri, sareeraanni peddadi chesii, kindha paddaadu. Appudu gurraaalu, radham, saaradhi chanipoyaaru kaani Aksha Kumaarudu maatram yegiri gaaliloki vellipoyi, aakaasam nundi yuddham chesaadu. Appudu Hanumanthudu gaaliloki yegiri, aa Aksha kumarudi paadaalani pattukuni vegamgaa kindhaki laagi, nelakesi baadaadu. Aa debbaki Aksha kumaarudi kallu pelipoyi gudlu yegiripoyaayi. Talakaaya veyyi mukkalayyindi. Kadupu baddalaipoyi pegulu bayatiki vacchaayi.


Tana chinnakumaarudu chanipoyaadu anna vaartha vinna Raavanudiki modatisaari baadha ante yento, bhayam ante ento telisi vacchindi. Appudaayanaki yevarini pampaalo ardham kaaka, Indrajit vanka chusi "Ninnu pampakudadu. Kaani ivaala ninnu pampaka tappatamledu. Chaalaa jaagrattaga vellu. Lankaa pattana bhadrata antha nee chetulalo undi. Okasaari astraalannitini mananam chesukuntu vellu. Yelaagainaa sare, aa vaanara veerudi vegam tagginchi pattuko. Avakaasam dorikite vaadini samharinchu" ani cheppi pampaadu. Indrajit raavanudiki pradakshina chesi bayaluderaadu.
 
Indrajit, Hanumanthudu okariki okaru dorakakundaa yuddham chesukuntunnaaru. Ee vaanaram yokka vegaanni mundu tagginchaali anukuni, Indrajit Hanuma meedaki Brahmastraanni prayoginchaadu. Aa samayamlo Hanumanthudiki poorvam Brahma gaaru icchina varam (Ye astramu ninnu yemi cheyyaledu) gnaapakam vacchi


"Idi Brahmaastram. Brahmagaari peru meeda unna astram. Nenu deenini gouravinchaali. Nenu aayanani taluchukuni namaskarinchagaane adi nannu vadilestundi. Kaani nenu deeniki konthasepu kattubadi untaanu" anukunnaadu. Brahmaastraaniki kattubadatam valla Hanumanthudu nela meeda padipoyaadu. Eeloga akkadunna Raakshasulu parigettukuntu vacchi, kanapadda gudda mukkalatho Hanumanthudi kaallu, chetulu kattesi, karralatho kottaaru. Appudu Hanumanthudu "Ila ee raakshasulani yenthasepani champutaanu. Okkasaari Raavanudini chustaanu" anukuni alaa undipoyaadu.

Kaani Indrajit anukunnaadu "Ee raakshasulu balaheenulu. Brahmastram tho nenu kodite veellu velli taadutho kattaaru. Brahmaastram cheta nirbandhimpabadda vyaktini verokadaanitho kadite aa Brahmaastram vadilestundi. Okasaari Brahmastram veyyabadda vyakti meeda Dhanurvedamlo unna ye astram malli suryodayam ayyevaraku panicheyyadu. Ippudeeyana talachukunte yemainaa cheyyagaladu. Kaani aa vaanaraaniki astram vadilestundi anna vishayam teliyadu. Veellu katteyatam valana inkaa aa Brahmastrame pattukuni undi anukuntunnaadu" ani anukuni santoshapaddaadu.


Vaallu Hanumanthudini eedchukuntu velli Raavanudi mundu nilabettaaru. Oka nalla mabbuni kaani, Kaatuka kondanu kaani teesukocchi Simhaasanam meeda pedite yelaa untundo, alaa Raavanudu Simhaasanam meeda kurchuni unnaadu. Ratnamulu, vajramulu, spatikamulu taapadam cheyyabadda oka pedda uttamamaina vedika meeda kurchuni unnaadu. Raavanudiki vaanaramaina Hanumanthuditho maatlaadatam siggugaa anipinchi tana mantri ayina Prahastudi vanka chusi, "Yekkada nunchi vacchaadu. Yendukocchaadu. Yevarivaadu. Naaku istamaina Ashoka vanaanni naasanam chesaadu. Sitatho yenduku maatlaadaadu. Yemimaatlaadaadu.
 
Ee vishayaalu meeru aa vaanaraanni adigi kanukkondi. Nijam chebite vaadi praanaalu untaayi. Abaddham chebite praanaalu potaayi" annaadu.


Appudu Prahastudu lechi "Nuvvemi bhayapadaku. Maa prabhuvu dharmaatmudu. Nijam cheppu. Ninnu pampinchestaamu. Ninnu agni pampinchaadaa. Yamudu pampinchaadaa. Kuberudu pampinchaadaa. Vishnuvu pampinchaadaa. Yevari prameyam valla nuvvu ee Lankaa pattanaaniki vacchaavu. Yenduku Ashoka vanaanni naasanam chesaavu" ani prasninchaadu.

Appudu Hanuma Raavanudi vanka chusi, "Yemi kaanthi, yemi dhyuti, yemi paraakramam, nijamgaa veedi daggare kaani mahaa pavitramaina sthrini apaharinchi tecchina paatakam lekapote, veedu mudu lokaalani saasinchagaladu kadaa" annaadu.

Hanumani chusina Raavanudu bhayapadi "Idi oka vaanarudiki undavalasina tejassu kaadu. Inthakamundu nenu Jaambavantudini, Vaalini, Sugreevudini, Sushenudini, Neeludini chusaanu. Kaani vaallaevariki intha paraakramam, saamardhyam levu. Nenu Kailaasa parvataalani kadipestunnappudu Nandeeswarudu nannu sapinchaadu "Vaanarulu naa kompa munchutaayi ani" Bahusaa Nandeeswarude vacchaademo" anukunnaadu.

Appudu Hanumanthudu annaadu "Nenu Raama dutagaa ikkadiki vacchaanu. Naa yadaardha swaroopam vaanara swaroopame. Nannu Hanuma antaaru. Sugreevudi sachivudini. Kishkindha raajyaanni paripaalinche Vaali neeku telusu kadaa. Aa Vaalini okka baanam tho Raamudu champi, Sugreevudiki pattaabhishekham chesaadu. Neeku Vaaliki unna snehabandham valla Sugreevudu neeku sodarudi varasa avutaadu. Aa Sugreevudu nee Kusalamadigaanani cheppamannaadu. Nenu Raakshasudini kaadu. Raamudilaa narudini kaanu. Nenu tatasthamainavaadini, vaanarudini.
 
Andukani nee manchi kori naalugu manchi maatalu chebutaanu. Vinnavaa baagupadataavu. Lekapote naasanamaipotaavu. Ninnu chudataaniki veroka upaayam ledu. Andukani dandopaayamtho Ashoka vanaanni naasanam chesaanu. Appudu nee vaallunaa meedaki yuddhaaniki vacchaaru. Dehaanni rakshinchukovaali kaabatti yedo naalugu guddulu guddaanu. Vaalu chanipoyaaru.


Poorvakaalamlo kosala raajyaanni Dasaradha mahaaraaju paripaalinchaadu. Aayana naluguru kumaarulalo peddavaadaina Raamudu tandri maata meeda nilabadatam kosamani 14 samvatsaraalu aranyavaasam cheyyatam kosam Lakshmanudu, Sitamma tho kalisi, Dandakaaranyaaniki vacchaadu. Raamudi bhaarya ayina Sitammani nuvvu apaharinchi teesukuvacchi Lankalo pettaavu. Sitamma yevaro naaku teliyadu ani abaddhaalu cheppamaaku. Nenu Sitammani Ashoka vanam lo chusaanu. Nuvve Sitammani apaharinchi tecchaavu. Sitamma ayidu talala paamu. Ne mrutyuvuni nuvvu tecchukunnaavu. Raamudi tejassu mundu nuvvu nilabadalevu. Ninnu champataaniki Raamudi daakaa yenduku. Sugreevudu ninnu champestaadu. Raamudiki Sugreevudiki agnisaakshi ga sneham undi. Kanuka Raamudi satruvu Sugreevudiki satruve. Nuvvu aanaadu "Nara vaanaramulatho tappa" ani Brahma gaarini varam adigaavu kadaa. Sugreevdu gandharvudu kaadu, kinnerudu kaadu, yakshudu kaadu, devata kaadu, raakshasudu kaadu. Aayana kevalam vaanarudu. Manam chesina punyapaapaalaki sambandhinchina phalitaanni paramaatma yekakaalam lo istaadu. Nuvvu chesina punyaala valla Kaanchana Lankani pondaavu. Vela mandi kaanthalatho sukhaalani anubhavinchaavu. Inthamandi raakshasulaki prabhuvugaa nilabaddaavu. Kaani nuvvu ivala paraayi sthrini apaharinchi teesukuvacchaavu. Aa paapam valla nuvvu sareeraanni vadilipettabotunnaavu. Raamudiki Dhanurvedamlo samasta astra sastramulu telusu. Rushula daggara sikshana pondinavaadu, mahaa dharmaatmudu. Atuvanti Raamudu Lankalo nilabadi kodandaanni pattukuni baanamulu vidichipedite, nuvvu nilabadalevu. Aa samayamlo neelaanti Raavanulu laksha mandi vacchinaa Raamudi mundu nilabadaleru.
 
Okanaadu nuvvu Kailaasa parvataanni yettabotunte, Sivudu tana kaali botana velitho aa parvatam kinda undipoyaayi. Atuvanti Sivudi dhanussuni Raamudu helagaa virichesaadu. Muppatippalu pettina Vaalini Raamudu okka baanamtho kottesaadu. Ee prapanchamlo unna kshatriyulandarini odinchina Parasuraamudiki garvabhangam chesaadu. 14,000 mandi Raakshasulani janasthaanamlo Raamudokkade samharinchaadu. Atuvanti Raamudu vaste nuvvu batakagalavaa. Ayinaa ninnu champataaniki Raamdu yenduku, nenu chaalu. Maryaadagaa Sitammani Raamudiki appagiste batikipotaavu. Ledaa chacchipotaavu" annaadu.


Oka nindu sabhalo tanani Hanumanthudu intalaa apekshinchi maatlaadesariki aagraham vacchi "Ee vaanaraanni champeyyandi" annaadu.

Appudu Vibheeshanudu lechi "Annayya! Nuvvu vedaalu chaduvukunnaavu. Dharmaalu chaduvukunnaavu. Ilaa dutani champamani nuvvu anatam sarikaadu. Dutaki veyyabadda sikshalu konni unnaayi. Avi tala goriginchatam, avayavaanni teeseyyatam, vaata pettatam. Ayinaa vaanaraanni champite nee balam avatalivaariki yelaa telustundi. Andukani vacchina dutani champaddu" annaadu.

Vibheeshanudi maatalu vinna Raavanudu "Vaanaraalaki tama thoka ante chaalaa ishtam. Andukani veedi thokaki nippu pettandi. Kaalipoyina thokatho ee vaanaram tanani pampinavaari daggariki velutundi. Appudu ee vaanaram yokka mitrulu, bandhuvulu, chuttu cheri "thokaleni kothi, thoka leni kothi" ani yedipistaaru" anaadu.

Appudu vaallu paatha battalu pattukocchi Hanuma thokaki chutti, neyyi posi manta veliginchaaru. Hanumanthudini kattesi, radham yekkinchi, naalugu kudalla madhyaloki teesukuvelli, karralatho kodutu, Gudhachaari, gudhachaari" ani prakatinchaaru. Aa Lankaa pattanam lo medala meeda middela meeda andaru nilabadi chustunnaaru.
 
Appudu Hanumanthudu "Veellu nannu kodite kottaaru le kaani, raatri velallo ee Lankaa pattanaanni anveshinchaanu. Okasaari pagati puta ee Raavanudi balam yemito, Lanka goppatanam yemito chusi Sugreevudiki chebutaanu" anukunnaadu. Vaallu Hanumani aa Lankaa pattanam anthaa tippaaka aayana okkasaari katlani vidipinchukuni yegiri raajadwaaram meedaki duki tana chetitho mandutunna thokani pattukunnaadu.


Appudu konthamandi raakshasulu parigettukuntu Sitamma daggariki velli "Netho kichakichalaadina kothi thokaki nippu pettinchaadu" annaaru.

Sitamma ventane agnidevudiki praardhana chesi "nenu sarvakaalamula yandu, Raamudiki seva chesina daananayite, Raamudine manasulo pettukunna daanni ayite, naaku bhaagya visesham migili unte, Raamudiki naa meeda prema unte, Sugreevudu nannu teesukuvelli Raamuditho kalapatam yadardhamaite, Hanuma yokka thoka nikshepinchabadina agni challabadugaaka" annadi.

Ventane Hanuma thokaki unna agni vennamuddalaagaa challagaa ayipoyindi. Appudu aayana anukunnaadu "Avunule, nenu vastunte mainaakudu naaku aathidhyam icchaadu. Samudrudu namaskaaram chesaadu. Raamudi peru, Sitamma peru chebite, prakrutilo upakarinchanidi yemuntundi. Naa tandri Vaayudevudiki Agnidevudu snehitudu. Andukani naaku ilaa upakaaram chestunnaadu" ani anukuni, "Ee Lankaa pattanaanni kaalchi Agnidevudiki santarpana chesi vellipotaanu" anukuni, modata Prahastudi intiki nippu pettaaadu. Alaa inkonni illa meedaki dukutu nippu pedutu vellipoyaadu. Raavanudi pravartana valla inthakaalam kadupu mandipoyina dikpaalakulu avakaasam dorikindi ani aanandapaddaaru. Hanuma alaa nippu pettagaane agnidevudu kaalchestunnaadu. Vaayudevudu vegamgaa veechi agnini pattukelli, anni illamundu vesesaadu. Konni chotla aakupacchagaa, konni chotla pacchagaa, konni chotla yerragaa aa Lanka anthaa kaalipotundi. Aa Lankalo andaru "Haa! Taataa, Haa! Putraa, Haa! Talli" ani aruchukuntu dikkulu patti parugulu teesaaru. Appudu Hanumanthudu santoshamgaa velli Trikutaachala parvatam meeda nilabadi chusesariki, Lanka anthaa kaalipotu kanipinchindi.
 
Appudaayana "Arrere, yenthapani chesaanu. Agnini teesukelli neellallo padesinattu, kopaanni vidichipettinavaadu dhanyudu. Paamu kubusaanni vidichinattu kopaanni vidichipettatam maanesi Lankane kaalchesaadu. Ee Lankalo Sitamma kudaa kaalipoyi untundi. Ye Sitamma tejassu cheta naa thokani agni kaalchaledo, atuvanti Sitammani agni kaalustundaa. Sitamme agni. Agnini agni kaalustundaa" anukunnaadu.


Inthalo atugaa veltunna chaaranulu (Bhoomiki daggaragaa aakasamlo yegurutu subhavaartalu cheppe deva gaayakulu) "Yemi aascharyam. Ivvaala oka vaanarudu Hanuma 100 yojanaala samudraanni daati Lankaa pattanaanni agniki aahuti chesaadu. Aa Lanka anthaa kaalipotundi. Kaani Simsuvaa vrukshamu, aa vrukshamu kindha kurchunna Sitammaki yetuvanti apakaaramu jaragaledu. Alaage Vibheeshanudiki kudaa yemi jaragaledu" annaaru.

Appudu Hanumanthudu Simsuvaa vruksham kinda kurchuni unna Sitamma daggariki vacchi "Amma, Lankanthaa kaalchesaanu. Raavanudiki cheppavalasina maata cheppesaanu. Nuvvemi bengapettukoku. Vaadu ippatike bhayam tho sagam chacchipoyaadu. Raamudi kosam vaadini vadilesaanu. Lekapote vaadi padi talakaayalu gillipaaresevaadini. Amma, nenu bayaluderataanu. Tondaralone neeku pattaabhishekham jarugutundi. Sokamunaki gurikaaku" ani Sitamma tho cheppi, oka duku duki aakaasamloki yegiri nallati vanaalatho, yerrati macchalu kaligina yenugulu unna Arishtam ane parvatam meeda digi, akkadanundi bayaluderaadu. Hanuma aa parvatam meeda nunchi yegiresariki adi bhoomi loki nokkukupoyindi.

Aakaasamloni meghaalani taagutunnadaa annattugaa yegurutu velli uttara dikkuna Hanuma kosam yeduru chustunna vaanaramula daggariki cherukogaane pedda naadam chesaadu. Akkadunna vaanaraalu "Aakaasam baddalu ayyindaa" anukunnaaru. Appudu vaallandaru Jaambavantudi daggariki vacchi, "Taataa, antha pedda arupu vinipistundi. Adi Hanumadenaa!" annaaru.
 
Jaambavantudu annaadu "Adi khacchitamgaa Hanume. Hanumaki oka kaaryam chebite avvakapovatam annadi undadu. Taanu vellina pani ayyindi kaabatti intha pedda mahaanaadam chesaadu" annaadu.
Hanumani antha dooramlo chudagaane vaanarulanthaa parugulu teesaaru. Appudu Hanumanthudu "Chudabadenu Sitamma" ani oka pedda keka vesi Mahendragiri parvatam meeda digaaru. Appudu Jaambavantudu, Angadhudu, Gandhamaadanudu modalainavaaru tappa migilina vaanaramulanni tokalani karralalaa niluvugaa petti, aa thokalani chetulatho pattukuni, Hanuma digina konda yekki, aayanani muttukuni paaripotunnaaru. Appudu Hanumanthudu guhalo unna Angadhudu modalaina vaariki tana prayaanam gurinchi cheppaadu. "Nijamgaa aa Raavanudiki yentha tapahsakti undo. Sitammani muttukunna kudaa vaadu budidha avvaledu. Kaani Sitamma paativratyam cheta Raavanudu yenaado maraninchaadu. Raamudu nimittamgaa velli baanam vesi champadame" annaadu.

Appudu Angadhudu "Antaa telisipoyindi kadaa. Inka Raamudiki cheppatam enduku. Ilaage vellipoyi Raavanudini samharinchi, Sitammani teesukuvacchi Raamudiki iccheddaamu" annaadu.

Appudu Jaambavantudu "Tappu. Alaa cheyyakudadu. Peddalu cheppinattu cheyyaali tappa swatantramgaa cheyyakudadu. Ee vishayalanni Ramudiki cheppi Raamudu yelaa chebite alaa cheddaam" annadu.
 
Appudu vaallandaru munduki bayaluderaaru. Alaa vaallu veltundagaa vaallaki madhuvanam kanapadindi. Aa madhuvanaanni Dadimukhudu ane vaanarudu rakshishtu untaadu. Aa madhuvanamloni chetla nindaa tene pattu unnaayi. Akkadanthaa puvvula nundi teesina madhuvu, pallanundi teesina madhuvu, rakarakaalaina madhuvu paatralalo petti undi. Aa vaanaramulanni Angadhudi daggariki velli "Aa madhuvanamloni madhuvuni taagudaamu" annaaru. Angadhudi sare anesariki andaru lopaliki velli tenepattu pindesukuni tene taagesaaru. Akkadunna paatralalo madhuvu taagesaaru. Akkadunna chetlaki unna pallani tinesaaru. Vaarandaru vipareetam gaa tene taagatam valana mattekki, konthamandi chetlakinda kurchuni paatalu paadatam modalupettaaru. Paatalu paadutunnavaari veepu meeda konthamandi guddutunnaaru. Konthamandi naatyaalu chestunnaaru. Konthamandi kanapaddavaariki namaskaaram chesukuntu veltunnaaru. Konthamandi pallu bayata petti navvutunnaaru. Konthamandi atu itu nadustunnaaru. Konthamandi chetla meeda nunchi kinda padipotunnaaru. Konthamandi nishkaaranamgaa yedustunnaaru.


Aa vaanaraalu chestunna allariki Dadhimukhudi sainyam vaste, vaallani chaavagotti, tama venuka bhaagaalu chupinchaaru. Aa tarvaata vacchina Dadimukhudini kudaa chaavagottaaru. Appudaayana yedustu Sugreevudi daggariki velli jarigina vishayam anthaa cheppaadu. Dadimukhudu Sugreevuditho vaanara bhaasha lo yedustu maatlaadtunnaadu. Madhya madhyalo Hanuma antunnaadu. Dadimukhudi maatalu vintunna Sugreevudi thoka perugutundi (Vaanaraalu yedanna santoshakaramaina vaarta vinte tokalu penchutaaru). Okapakka Dadimukhudu yedustunte, Sugreevudu thoka penchatam gamaninchina Lakshmanudu kangaarugaa "Asalu yemayyindi" annaadu.

"Yemiledayyaa. Dakshina dikkuki vellina vaanaraalu madhuvanaanni naasanam chesaayanta. Dakshina dikkuki vellina Hanumanthudu tappakundaa Sitamma darsanam chesuntaadu" ani Lakshmanuditho ani "Vaallandarini ventane ikkadiki rammanu" ani Sugreevudu Dadimukhuditho annaadu.
 
Dadimukhudu aa vaanaraalaki "Sugreevudu rammantunnaadu" ani cheppagaane andaru aakaasamloki yegiripoyaaru. Vaalu andaru Raamudi daggariki velli "Raavanudu Sitammani Lankalo Simsuvaa vruksham kindaki unchaadu. Sitamma chaalaa baadha padutundi. Manam tondaragaa velli teesukoccheyyaali" annaaru.


Appudu Raamudu "Sita naayandu yelaa undi" ani adigaadu.

Appatidaakaa Raamudi chuttu unna vaanaraalu, ee prasnaki Hanumathude samaadhaanam cheppagaladu ani aayanaki daaricchaayi. Appuudu Hanumanthudu Dakshina dikkuki samaskarinchi "Sitamma tapassuni paatistundi. Neeyandu paripoornamaina prema undi" ani, Sitamma cheppina aanavaallani cheppi chudaamani icchi,"Sitamma kevalam oka nela maatrame praanaalu nilabettukuntundi. Manam tondaragaa bayaluderi velli Raavanudini samharinchi, Sitammani teesukuraavaali" annaadu.

Appudu Raamudu "Sita jaada telisaaka nenu okka roju kudaa undalenu" ani yedchi, Sita yelaa undi ani adigaadu. Appudu Hanumanthudu Sitamma souseelyaanni, paativratyaanni vivarinchi, "Neeku Sugreevudiki kaligina sneham cheta amma yentho preetini pondindi. Sugreevudini, migilina vaanaramulani kusalam adigindi. Sokamurti ayina Sitamma tallini naa maatala cheta uradinchaanu. Naa maatala cheta uradinchabadina Sitamma ivaala sokamunu vadilipetti, tana kosam nuvvu sokistunnaavani maatrame sokistundi" ani cheppaadu.

Alaa Hanumanthudu tana vaak vaibhavamtho Sitaa Raamulani santoshapettaadu.

Sundara kaanda- Muppai nalugava roju

Sitamma tana juttuni aa Simsuvaa vruksham kommaki gattigaa biginchi chanipodaamani siddhapadutunna tarunamlo aameki Subhasakunamulu kanapaddaayi. Sarovaramlo neeti paibhaagamunandu aravirisina tella padmamunaku neeti lopaliki kaada untundi. Aa neetiloki undipoyina kaada pakkaki oka chepa vacchi nilabadindi. Aa chepa akkadanunchi vellipoyemundu tana thoka ni kadipi vellipoyindi. Appudu aa thoka velli padmamu kaadaki tagilindi. Kaadathopaatu paina unna puvvu kudaa kadilindi. Aa puvvu yelaa kadilindo Sitamma kannu kudaa aa samayamlo alaa andamgaa atu itu kadilindi.


Appatidaakaa paina undi Sitammani chustunna Hanumanthudu anukunnaadu "Eeswaraanugraham cheta naaku Sitamma darsanam ayyindi. Raavanudini chusaanu. Raavanudu Sitammatho maatlaadina maatalu vinnaanu. Trijata swapnam vinnaanu. Sitammani jaganmaata gaa telusukunnaanu. Nenu Sitammani chusaanu anna vishayaanni ippude velli Raamudiki cheppalenu. Yendukante amma ippudu uri posukuntundi. Nenu ippudu Sitammani odaarchaali. Ippudu nenu ammani odaarchakunda, maatlaadakundaa vellipote, repupodduna Sitamma uri posukuni chanipoyindanna vishayam Raamudiki teliste, aayana baanamula cheta ee samasta bramhaandamulanu kshobhimpa chestaadu. Nenu chaalaa panditudani anukunna vivechanaaseelatha leni mantri cheta, doota cheta kaaryamulu chedipotaayi. Ippudu nenu yemi cheyyaali. Nenu gattigaa maatlaadite chuttu unna ee raakshasa sthrilu naa maatalani vini, naa meedaki vastaaru. Appudu naaku vaallaki madya yuddham jarugutundi. Jayaapajayaalu vidhi nirnayistundi. Kaani Raamudu Lankaa pattanaanni cherelopala nenu chesina allari cheta Sitammani Raavanudu verey chota daachavacchu.
 
Ippudu nenu vaanara bhaasha lo maatlaadite, Sitamma ki aa bhaasha ardham kaadu kadaa. Manushya bhaasha maatlaadite raakshasulu gurtupadtaaru. Vaanaraswaroopam lo unna nenu manushya bhaasha lo maatlaadite, idi khacchitamgaa Raavana maaye ani bhayapadi Sitamma inkaa gattigaa uri biginchukuntundi. Naa kaaranamgaa Sitamma praanaalanu vidichipedite aa paapam naaku antukuntundi. Ippudu nenu yemi cheyyaali. Yemi maatlaadi Sitamma ni oodaarchaali" ani anukuntu "Sitamma uri posukovatam maanesi naa vaipu chudaali ante, Raama naamam okkate maargam. Sitammaki chaalaa istamaina Raama kadhani cheptaanu" anukuni Hanumanthudu Raama kadha cheppatam praarambhinchaadu.


"Poorvakaalam kosala desaanni Ikshwaaku vamsamlo puttina Dasaradha Mahaaraaju paripaalinchevaadu. Vipareetamaina aiswaryaanni sampaadinchaadu. Indruditho samaanamaina vaadu, itarula dharmaanni rakshinche swabhaavam unnavaadaina Dasaradhudu putrakaameshti yaagam cheste, pedda kumaarudigaa Raamudu janminchaadu. Aa Dasaradhudu chesina pratignya nilabadettu cheyyatam kosamani, aayanani satyavaakku yandu nilapatam kosamani, 14 samvatsaraalu aranyavaasam cheyataaniki Raamudu vellaadu. Raamudini vidichipetti undaleka aayanani nirantaramu anugaminchetuvanti swabhaavam kaligina Lakshmanudu Raamudi venakaala vellaadu. Patiseva tappa verokati naaku avasaram ledu ane swabhaavam unna Sitamma Raamudi venakaala vellindi. Alaa Raamudu Lakshmanuditho, Sitamma tho dandakaaranyamlo undagaa okanaadu janasthaanam lo 14,000 mandi raakshasulani samharinchaadu. Daanicheta kinuka vahinchina padi talala Raavanudu maayaa jinkani pravesapetti, Raamalakshmanulu leni samayamlo Sitammani apaharinchhaadu. Tadanantharam Sitammani anveshistu vellina Raamachandra murty Sugreevuditho sneham chesi, Vaalini samharinchi, Sugreevudiki pattaabhishekham chesaadu.
 
Aanaadu Sitaanveshana kosam Sugreevudi cheta anni dikkulaki vaanaramulu pampabaddaayi. Dakshina dikkuki vacchina vaanaramulalo okadinaina Hanuma ane perugala nenu 100 yojanamula samudraanni daataanu. Sitamma yelaanti kaantitho, yelaanti nagalatho, yelaanti vastram tho untundani Raamudu cheppaado, alaanti Sitammani ee Simsuvaa vruksham meedanunchi ikkade kindaki chusi nenu dhanyudanayyaanu" ani cheppi aagipoyaadu.


Inthavaraku vinapadani Raamanaamam vinapadesariki Sitamma aprayatnamgaa tana medaki chuttukunna juttuni vippesindi. Aa kadhani vinna aanandamlo parama santoshamgaa Sitamma simsuvaa vruksham vaipu chusindi. Sitamma chevulaki maatrame vinapadettugaa, daggara daggaragaa vacchi, kaalatho kommani pattukuni, chetulatho aakulani pakkaki tolaginchi, tellati vastramulu dharinchinavaadai, pingali varnam lo, pacchati netraalatho, pagadaala muti laanti mutitho Raama kadha chebutunna Sugreevudi sachivudaina Hanumanthudu Sitamma daggaragaa kanabaddaadu. Alaa unna Hanumani chudagaane Sitamma spruha kolpoyi nela meeda padipoyindi.

Tanaki kalalo vaanaramu kanapadindi anukuni Sitamma bhayapadi (swapnamlo vaanaram kanapadite, keedu jarugutundi ani antaaru) " Lakshmanudi tho kudina Raamudiki mangalam kalagaali. Naa tandri janaka mahaaraaju kshemam gaa undaali" ani annaaka Sitamma anukuntundi "Asalu naaku nidra vaste kadaa kala raavataaniki. Nenu asalu nidrapoledu. Kaabatti idanthaa nenu nirantaram Raamudini taluchukuntu undatam valla Raama Kadhani vinnaanu anna bhraantiki lonayyaanu" anukuni malli paiki chusindi. Chusesariki Hanumanthudu akkade unnaadu.

Appudu Sitamma annadi "Indruditho kudukuni unna Bruhaspatiki namaskaaram. Agnidevudiki namaskaaram. Brahmagaariki namaskaaram. Ee vaanarudu cheppina maatalu satyamagugaaka" ani Sitamma devatalani praardhana chesindi.
 
Appudu Hanumanthudu konni kommala kindaki vacchi "Amma! Nenu abhaddam cheppaledu. Nenu yadaardham cheppaanu. Nenu Raamadutani. Sugrevudi sachivudini. Nannu nammu talli" annaadu.


Sitamma annadi "Yevadu 100 samvatsaraalu jeevitaanni pandinchukuntaado, utsaahamtho nilabadataado, vaadu yedo okanaatiki jeevitamlo subhavaarta vintaadu. Nenu bahusaa praanaalu vidichipettakundaa nilabadinanduku ee subhavaarta vinnaanu" annadi.

Appudu Hanumanthudu "Amma! Nuvvu devatalaki chendinadaanivaa, yakshulaki chendinadaanivaa, gandharvulaki chendina daanivaa, Vasishtudi meeda aligi vacchina Arundhativaa, Agastyudi meeda aligi vacchina Lopamudravaa. Nee paadamulu bhoomi meeda aanutunnaayi. Kanuka nuvvu devataa sthrivi kaavu. Neelo Raajalakshanaalu kanapadutunnaayi. Kanuka nuvvu khacchitamgaa Kshatriya vamsaaniki sambandhinchina oka raaju illaalivi ayyi untaavu ani nenu anukuntunnaanu. Nuvvu kaani janasthaanam lo Raavanudi cheta apaharinchabadda Sitammavi kaadu kadaa" annaadu.

Sitamma "Ee prudhvi mandalaanni yelina raajulalo chaalaa goppavaadaina, satrusainyaalani cheelchi chendaadagala Dasaradha mahaaraaju pedda kodalini nenu. Videha vamsamlo janminchina Janaka mahaaraaju kuturini. Nannu Sita antaaru. Buddhimantudu ayina Raamudiki illaalini. Nenu ayodhyalo 12 samvatsaraalu haayigaa gadipaanu. Kaani 13 va samvatsaram lo Dasaradhudi aagnya meeda Dandakaaranyaaniki vacchaamu. Raamudu lenappudu Raavanudu nannu apaharinchi ikkadiki teesukuvacchaadu" annadi.

Sitamma ki naa meeda nammakam kaligindi ani Hanumanthudu anukuni, aame daggariki gabagabaa vellaadu. Alaa vastunna Hanumani chusina Sitamma malli moorchapoyindi. Konthasepatiki terukuni, "Nuvvu durmaargudaina Raavanudivi. Malli roopam maarchukuni vacchaavu" annadi.

Kaani Sitamma manasulo "Yento ee vaanaraanni chuste alaa anipinchatam ledu. Manasulonundi preeti pongutundi. Eeyana atuvantivaadu kaadu anipistundi. Eeyanani chuste putra vaatsalyam kalugutundi" ani anukuni, "Naayana! Nuvvu yevaro yadaardhamgaa cheppu" annadi.
 
Appudu Hanumanthudu "Amma! Nuvvu apaharinchabaddaaka Raamudu Jataayuvu tho maatlaadaadu. Taruvaata Jataayuvu praanaalani vadilaadu. Taruvaata Kadambhudu kanapaddaadu. Aa taruvaata Sugreevudi daggariki vacchaaru. Sugreevudi tho sneham chesina taruvaata Raamudu Vaali samhaaram chesi, Sugreevudiki pattaabhishekham chesaadu. Ninnu vetakatam kosam Sugreevudu varshaakaalam vellipoyaaka vaanaraalani pampinchaadu. Dakshina dikkuki Angadhudi naayakatwam lo vacchina vaanaramulu samudraanni cherukuni undipoyaayi. Nannu Hanuma antaaru. Sambhaasurudu ane raakshasudini champina Kesari naa tandri. Maa talli Anjanaa devi kshetramugaa vaayudevudiki ourasa putrudini nenu. Nenu nee kumaarudi vantivaadini. Nenu Raamadutani. Raamudu neekosam bengapettukunnaadu talli. Nee jaada teliyagaane Raamudu vacchi ninnu rakshistaadu. Nannu nammu talli" annaadu.


Appudu Sitamma annadi "Nuvvu vaanarudavi. Raamudu narudu. Naravaanaramulaki sneham yelaa kudurtundi. Na sokamu povaalante nenu Raamudi gunaalani vinaali. Nuvvu antha Raama bhaktudivi ayite Raamudu yelaa untaado cheppu" annadi.

Rakshitaa jeevalokasya dharmasya parirakshitaa


Rakshitaa swasya dharmasya swajanasya cha rakshitaa

Hanumanthudu annaadu "Raamudante moorteebhavinchina dharmam. Tana dharmaanni taanu rakshinchukuntaadu. Itarula dharmaanni kudaa rakshistaadu.

Raamaha kamala patraakshah sarvasatwa manoharaha


Roopa daakshinya sampannaha prasutho janakaatmaje


Raamudu padmamula vanti kannulu unnavaadu. Anni praanulu aayanani chusi aanandapadataayi. Aayanaki ivanni puttukatho vacchaayi talli.

Tejasaa aaditya samkaasaha kshamayaa prudhivee samaha


Bruhaspati samo buddhya yasasaa vaasavo samaha

Tejassu lo Suryuditho samanamaina vaadu, kshaminchatam lo bhoomaatha tho samaanamaina vaadu, buddhiyandu Bruhaspati tho samaanamainavaadu, Keerti yandu Indruditho samaanamaina vaadu. Raamudiki yajurvedamu, dhanurvedamu, vedavedaangamulu telusu" ani cheptu, Raamudiki kaali golla nundi sirassu meeda unde ventrukala varaku ye okka avayavaanni vidichipettakunda Hanumanthudu varninchaadu. (Aa samayamlone Raamudu 96 inches, ante 8feet untaadu ani Hanumanthudu cheppaadu).


Alaane Amma! Raamudu maryaada purushottamudu. Yevarini, yeppudu, ye lokamlo, yelaa kaapaadaalo telisiunnavaadu. Nadavadi pradhaanamaina vaadu Raamudante. Aayana karta. Kaaranamaina ee samasta jagattunandu nindipoyaadu.

Vaanaroham mahaabhaage duto raamasya dheemataha


Raamanaamaankitam chedam paya devyamhuleeyakam


Pratyayaardham tavaaneetam tena dattam mahaatmanaa
Samaaswisihi bhadram te ksheena dukhaphalaa hyaasi

(Ee shlokaalu parama paavanamainavi. Veetini sundarakaanda lo mantram antaaru. Sitamma ki unna baadhani Hanumanthudu ee maatala cheta pogottaadu. 10 nelala taruvaata Sitamma ee maatalu vini aanandapadindi.)

Ammaa! Nenu vaanarudini. Raamudi palukuna vacchina Raama dutani talli. Raama naamaankitamaina ungaraanni neeku teesukocchaanu. Neeku nammakam kalagatam kosam Raamudu deenini naaku icchi pampinchaadu. Ee ungaraanni teesukunnaaka ivvaltitho nee kastaalu poyaayi. Ika nuvvu upasaanthini pondutaavu" annaadu.

Hanumanthudu icchina ungaraanni muttukogaane Sitamma siggupadindi. Raamudine chusinantha aanandaanni Sitamma pondinadai, aa ungaraanni kannulaki addukuni paravasinchipoyindi.